Την εβδομάδα που μας πέρασε, 2-6 Φλεβάρη 2026, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί του 2ου Γενικού Λυκείου Καβάλας υποδέχτηκαν ομάδα μαθητών και εκπαιδευτικών από την Ιταλία, και συγκεκριμένα από το Istituto di Istruzione Superiore Roncalli από το Poggibonsi, μια μικρή πόλη κοντά στη Σιένα, στην περιοχή της Τοσκάνης.
Η εκπαιδευτική αυτή ανταλλαγή και η αντίστοιχη φιλοξενία των Ιταλών μαθητών από μαθητές του σχολείου της Καβάλας, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος ERASMUS+ στη θεματική ενότητα EARTH-European Architecture and Routes: Tradition and Heritage (Ευρωπαϊκή Αρχιτεκτονική και Διαδρομές: Παράδοση και Κληρονομιά).
Οι μαθητές και των δύο σχολείων εργάστηκαν από κοινού σε project με θέμα «Via Egnatia-Via Francigena: Αρχαίοι Δρόμοι-Σύγχρονες Γέφυρες».
Σε ανακοίνωση του το σχολείο αναφέρει τα εξής:
"«Europe Direct: Το παιχνίδι μας φέρνει πιο κοντά»
Την πρώτη ημέρα της επίσκεψης οι μαθητές από Ιταλία και Ελλάδα συμμετείχαν σε μια ιδιαίτερα δημιουργική και βιωματική δράση που υλοποιήθηκε από τον επιστημονικό συνεργάτη του Europe Direct, Δημήτρη Σπιτσέρη, ο οποίος επισκέφθηκε το σχολείο μας και μέσα από δύο διαδραστικά παιχνίδια έφερε κοντά τους μαθητές των δύο σχολείων.
Στο πρώτο παιχνίδι, οι μαθητές χωρισμένοι σε μικτές ομάδες, έπρεπε μέσα σε 30 δευτερόλεπτα να εντοπίσουν τη σωστή σημαία που τους παρουσιαζόταν σε καρτέλα, ενισχύοντας τη συνεργασία και την ταχύτητα σκέψης. Στο δεύτερο παιχνίδι ακολούθησαν challenges, παντομίμες και ερωτήσεις, με έντονη διάδραση μεταξύ των ομάδων και συλλογική προσπάθεια.
Οι δραστηριότητες αυτές συνέβαλαν ουσιαστικά στη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των παιδιών από διαφορετικά σχολεία και χώρες, καλλιεργώντας το ομαδικό πνεύμα, τον σεβασμό και τη θετική επικοινωνία.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η συμμετοχή των προσφύγων και μεταναστών μαθητών της ΖΕΠ (Ζώνης Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας) του σχολείου μας μαζί με την καθηγήτρια τους, Ολυμπία Μπλατσιώτη, γεγονός που ενίσχυσε τη συμπερίληψη και ανέδειξε στην πράξη τις αξίες της ισότητας, της αποδοχής και της ενεργού συμμετοχής όλων.
«Αρχαία Εγνατία : Δουλεύοντας μαζί στο πεδίο και στη σχολική τάξη»
Αργότερα, οι μαθητές περιηγήθηκαν στο αρχαίο τμήμα της Εγνατίας οδού πάνω από την περιοχή του Βύρωνα, απολαμβάνοντας τη διαδρομή, τη φύση και συγκεντρώνοντας υλικό σχετική με την κατασκευή και τα χαρακτηριστικά του δρόμου για την εκπόνηση της εργασίας τους.
Το απόγευμα οι μαθητές από την Ιταλία είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν και να ξεναγηθούν από τους μαθητές του σχολείου μας στα κτίρια της οδού Κύπρου (Μέγαρο Τόκου, Μεγάλη Λέσχη, Δημαρχείο, Μέγαρο Vix, Μονή Λαζαριστών), στην πλατεία και στο άγαλμα του Καπνεργάτη, στη Δημοτική Καπναποθήκη, στις Καμάρες και στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, έχοντας την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορία της πόλης μας.
Την επόμενη μέρα οι ομάδες των μαθητών συμμετείχαν σε ένα εναλλακτικό διαδραστικό μάθημα με την αξιοποίηση ταινιών μικρού μήκους με θέμα την ψυχική υγεία (σχεδιασμός από το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος»), το οποίο υλοποιήθηκε από την εκπαιδευτικό του σχολείου μας, Ελένη Ιωαννίδου.
Οι μαθητές παρακολούθησαν τις ταινίες με μεγάλο ενδιαφέρον, συζήτησαν και προσέγγισαν μέσω της κριτικής ανάλυσης το περιεχόμενο των ταινιών, αποκομίζοντας πολύτιμη εμπειρία συνεργασίας.
Στη συνέχεια εργάστηκαν πάνω στο project για τους αρχαίους δρόμους, οι οποίοι καθόρισαν τόσο την περιοχή της Μακεδονίας-Θράκης όσο και της Τοσκάνης, αξιοποιώντας την ομαδοσυνεργατική μέθοδο, εκπαιδευτικά μέσα ψηφιακής τεχνολογίας και το υλικό που συγκέντρωσαν από την παρουσία τους στο πεδίο.
Εργάστηκαν συστηματικά και με τρόπο δημιουργικό, ενώ κατάφεραν να αποτυπώσουν τη διαδρομή, την ιστορία, τα τεχνικά χαρακτηριστικά της Εγνατίας οδού, την πολύπλευρη σημασία της για την ευρύτερη περιοχή και για την πόλη μας.
«Καβάλα : Μια πόλη που μυρίζει καπνό»
Ακολούθησε η επίσκεψη των δύο ομάδων στο Μουσείο Καπνού, όπου η υπεύθυνη του Μουσείου, Πάτρα Χαλβατζόγλου με τρόπο ζωντανό και παραστατικό και έγκυρο ιστορικό λόγο τους μετέδωσε τις πλούσιες γνώσεις της για την ιστορία του καπνού στην πόλη μας, την προσφορά του εργατικού κινήματος και την αξία της τοπικής ιστορίας στη διαμόρφωση ιστορικής σκέψης και συνείδησης.
Οι μαθητές έδειξαν ιδιαίτερα εντυπωσιασμένοι από τα εκθέματα και τις ιστορίες ανθρώπων, όπως αποτυπώνονταν στους χώρους, τα αντικείμενα και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό του Μουσείου, που μας μετέφερε σε άλλη εποχή, όπου κυριαρχούσε η μυρωδιά του αποξηραμένου καπνού στις παλιές εγκαταστάσεις του πρώην Εθνικού Οργανισμού Καπνού.
Η γνωριμία με την πόλη και την ιστορία της συνεχίστηκε το απόγευμα με τις διαδρομές στα σοκάκια της παλιάς πόλης στη χερσόνησο της Παναγίας.
Οι φιλοξενούμενοί μας από την Ιταλία ξεναγήθηκαν στα παράλια τείχη που περιβάλλουν τη συνοικία της Παναγίας, στη βυζαντινή και οθωμανική ιστορία και αρχιτεκτονική της, δείχνοντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Ιμαρέτ, το κονάκι του Μωχάμετ Άλυ και τον εντυπωσιακό έφιππο αδριάντα του, την εκκλησία της Παναγίας, τον παλιό φάρο στο 7ο Δημοτικό Σχολείο της πόλης.
Ανηφορίζοντας στην καρδιά της συνοικίας πληροφορήθηκαν από τους μαθητές μας για το κάστρο και για το Χαλίλ Μπέη Τζαμί, καθώς και για το πολύχρωμο και πολυπολιτισμικό παρελθόν και παρόν της πόλης μας.
Πρόσφυγες, καπνεργάτες, Εβραίοι, Οθωμανοί, χριστιανοί, σύγχρονοι πρόσφυγες και μετανάστες από τα Βαλκάνια και την Ανατολή συμπληρώνουν ένα πολύ ενδιαφέρον πάζλ ανθρώπων, τόπων, μνημείων, ιστοριών ζωής.
«Φίλιπποι : Μαθαίνοντας την ιστορία βιωματικά»
Η τρίτη μέρα της εκπαιδευτικής μας συνάντησης στο πλαίσιο του ERASMUS+ δημιούργησε τις ισχυρότερες εντυπώσεις, συγκινήσεις και εμπειρίες, καθώς επισκεφτήκαμε τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων.
Η εξαιρετική ξεναγός, Αθανασία Τσολάκη, με την πολύχρονη εμπειρία της, τις γνώσεις της και την αγάπη της για το αντικείμενό της και για τα παιδιά, ξετύλιξε την ιστορία του τόπου από την αρχαιότητα με το ρωμαϊκό θέατρο και τα άγρια θεάματα που φιλοξενούσε, ως τα πρώιμα χριστιανικά χρόνια με τα αρχιτεκτονικά μνημεία των Βασιλικών Α και Β που δεσπόζουν στον χώρο, τη συναρπαστική ιστορία του Αποστόλου Παύλου και τον τόπο φυλάκισής του.
Τα παιδιά περιδιάβηκαν τη ρωμαϊκή αγορά που οι διαστάσεις της εντυπωσιάζουν μέχρι σήμερα, αντιλήφθηκαν το μέγεθος και τη σημασία της πόλης των Φιλίππων, περπάτησαν στην καλοδιατηρημένη Εγνατία οδό που τη διασχίζει, μελέτησαν τη δομή και τις δημόσιες λειτουργίες της πόλης, παρακολουθώντας στην ουσία ένα μάθημα στο πεδίο, εκεί δηλαδή όπου βιώνεται η ιστορία. Θαύμασαν ακόμα το Οκτάγωνο με τα περίφημα ψηφιδωτά του.
Την τέταρτη μέρα οι μικτές ομάδες των μαθητών και από τα δύο σχολεία, 2ο ΓΕΛ Καβάλας και IIS Roncalli/Poggibonsi, δούλεψαν για άλλη μια φορά μαζί, δημιούργησαν μέσω της ομαδικότητας και της συνεργασίας το υλικό τους που αφορά την Εγνατία οδό, τη συμβολή της στην εξέλιξη των τεχνικών επιτευγμάτων και της ρωμαϊκής τεχνολογίας και αρχιτεκτονικής, που αποτέλεσε τη βάση για πολλές μεταγενέστερες εξελίξεις, τις ποικίλες χρήσεις και την προσφορά της στην επικοινωνία, στο εμπόριο, στις πολιτιστικές ανταλλαγές, στη μετάδοση του χριστιανισμού, στη μετακίνηση στρατιωτών και ταξιδιωτών, οργάνωσαν όσα έμαθαν, δημιούργησαν παρουσιάσεις, ψηφιακούς χάρτες, φωτογραφικά άλμπουμ με αρχιτεκτονικό και ιστορικό χαρακτήρα.
Συνειδητοποίησαν την αξία της συλλογικής δουλειάς, της έρευνας, του διαλόγου και της σύνθεσης.
«Στις αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου Καβάλας»
Αυτό όμως δε σημαίνει ότι η δουλειά σταματά εδώ, καθώς το project για τους αρχαίους δρόμους και τη σημασία τους στο χθες και στο σήμερα συνεχίζεται με την επίσκεψη των ομάδων ERASMUS στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Καβάλας, όπου με την ευγενική και γενναιόδωρη βοήθεια των ανθρώπων του Μουσείου παρακολούθησαν την ιστορία της πόλης και της περιοχής κατά την ελληνική και ρωμαϊκή αρχαιότητα, αναδεικνύοντας τους κοινούς δρόμους και τόπους των δύο πολιτισμών.
Επιτάφιες στήλες, μεγάλη ποικιλία αγγείων, συλλογές κοσμημάτων, τα σπαράγματα του ναού της θεάς Παρθένου, τα ρωμαϊκά αγάλματα, οι διάσπαρτοι κίονες στα αίθρια του Μουσείου, τα μιλιάρια και οι ρωμαϊκές επιγραφές μαρτυρούν την ιστορία του τόπου και τις διαδρομές των ανθρώπων του μέσα στον χρόνο.
Τα παιδιά παρατήρησαν τα εκθέματα, έκαναν ερωτήσεις, εξέφρασαν απορίες, φωτογράφισαν και συγκέντρωσαν υλικό για τη συνέχεια της έρευνάς τους, η οποία θα ολοκληρωθεί με την επίσκεψη της ελληνικής ομάδας στην Ιταλία, όπου θα μελετήσουμε και θα παρουσιάσουμε από κοινού την ιστορία και τη σημαντική συμβολή των δύο δρόμων, της Via Egnatia και της Via Francigena, στον υλικό και πνευματικό πολιτισμό των περιοχών που διασχίζουν.
«Θεσσαλονίκη : ακολουθώντας τα χνάρια του ρωμαϊκού παρελθόντος της»
Η τελευταία ημέρα των κοινών μας εξορμήσεων είχε προορισμό τη Θεσσαλονίκη, όπου οι μαθητές ακολουθώντας την Εγνατία οδό, περιηγήθηκαν στη ρωμαϊκή, βυζαντινή και οθωμανική της ιστορία.
Μέσα από τα σημαντικά αρχιτεκτονικά μνημεία και την επίσκεψη σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στο κέντρο της πόλης, μπόρεσαν να συνδέσουν τη μελέτη, την έρευνα και την επεξεργασία του υλικού τους που έλαβε χώρα στο σχολείο, με την βιωματική τους εμπειρία, καθώς είχαν την ευκαιρία να επισκεφτούν και να δουν από κοντά σημαντικά τοπόσημα της πόλης.
Ξεκινώντας από τον Λευκό Πύργο ανηφορίσαμε στην πλατεία Ναβαρίνου, όπου οι μαθητές άκουσαν για το ανακτορικό σύμπλεγμα του Γαλέριου, σύνδεσαν την Εγνατία οδό με τις θριαμβικές παρελάσεις του κάτω από την Καμάρα και κατέληξαν στη Ροτόντα, ένα από τα παλαιότερα ρωμαϊκά μνημεία της πόλης.
Θαύμασαν την αρχιτεκτονική του, εντυπωσιάστηκαν από την υψηλή τεχνογνωσία των Ρωμαίων και συνειδητοποίησαν την αξία της συνάντησης και της συνεργασίας των πολιτισμών μέσα από την κοινή αξιοποίηση των επιτευγμάτων τους, όπως στην παρούσα περίσταση τη «συνάντηση» της θεωρητικής γνώσης των αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών με την πρακτική και κατασκευαστική ευφυΐα των Ρωμαίων μηχανικών.
Σε μια παράλληλη προσπάθεια, Έλληνες και Ιταλοί μαθητές στο παρόν project δουλεύουν μαζί, για να κατανοήσουν το παρελθόν κοιτώντας προς το μέλλον.
Ακολουθήσαμε τη σύγχρονη Εγνατία οδό, η οποία μας οδήγησε στον σταθμό του μετρό «Αγία Σοφία», όπου οι μαθητές είδαν τμήματα της βυζαντινής αγοράς και το σταυροδρόμι των δύο βασικών οδών της πόλης, οι οποίοι ήδη από τη ρωμαϊκή εποχή όριζαν τις μετακινήσεις, την κοινωνική και οικονομική ζωή των κατοίκων της.
Δίπλα ακριβώς είχαμε την ευκαιρία να επισκεφτούμε την Αχειροποίητο, την πιο σημαντική πρώιμη χριστιανική βασιλική της Ελλάδας, η οποία άντεξε στον χρόνο και αποτέλεσε καταφύγιο για τους ανθρώπους της σε δύσκολες ιστορικές περιόδους.
Η συνέχεια ανήκε στη Ρωμαϊκή Αγορά, ένας μνημειακός χώρος στο κέντρο της πόλης, ο οποίος συγκέντρωνε την εμπορική, βιοτεχνική και πολιτιστική δραστηριότητα της πόλης και ο οποίος συνδέεται με ποικίλες ιστορίες και θρύλους με πιο σημαντικό αυτόν που αναφέρεται στις Μαγεμένες. Μέχρι σήμερα γύρω από τον σημαντικό αυτόν αρχαιολογικό χώρο εξακολουθεί να εκτυλίσσεται η σύγχρονη οικονομική και κοινωνική ζωή της πόλης.
Οι μαθητές ολοκλήρωσαν την περιήγησή τους με την επίσκεψη στον σταθμό του μετρό στην οδό Βενιζέλου, όπου ολόκληρα τμήματα της βυζαντινής Θεσσαλονίκης ήρθαν στο φως από τους αρχαιολόγους με πλακόστρωτους δρόμους, πλατείες, καταστήματα αλλά και πληροφορήθηκαν για την περιπέτεια των ευρημάτων αυτών, μοναδικών στην Ευρώπη σε τέτοια έκταση, τα οποία απομακρύνθηκαν και επανατοποθετήθηκαν, με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί η αυθεντική αποτύπωσή τους στον χώρο.
«Ραντεβού στην Ιταλία»
Και έτσι, γεμάτοι εικόνες, γνώσεις και εμπειρίες οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί των δύο σχολείων, του 2ου ΓΕΛ Καβάλας και του Istituto di Istruzione Superiore Roncalli di Poggibonsi ολοκλήρωσαν με τον καλύτερο και πιο δημιουργικό τρόπο την επίσκεψή τους στην Ελλάδα και την περιδιάβασή τους σε πόλεις που διασχίζει η Εγνατία οδός.
Η συνέχεια σε ένα μήνα στο Poggibonsi στη γειτονική Ιταλία, όπου οι δύο ομάδες θα ολοκληρώσουν την έρευνά τους σχετικά με τον ρόλο των αρχαίων δρόμων για την επικοινωνία και την ευημερία των ανθρώπων στο χθες και στο σήμερα."
