γράφει ο
Γιώργος Καρανίκας
Καταντάει γελοίο το πόσες μέρες διαρκεί πια η Black Friday η οποία υποτίθεται κάθε Νοέμβριο σηματοδοτεί την ανεπίσημη έναρξη της εποχής των Χριστουγεννιάτικων εκπτώσεων.
Ενδιαφέρον είναι ότι μια «μέρα» με τόσο σκοτεινό όνομα, φανερώνει μια λαμπρή εισπρακτική επιτυχία για τις επιχειρήσεις.
Πάμε πίσω στον Σεπτέμβρη του 1869 στις ΗΠΑ.
Δύο επενδυτές ο Jay Gould και ο James Fisk στην προσπάθειά τους να κερδοσκοπήσουν άρχισαν να συγκεντρώνουν όσο το δυνατό περισσότερο χρυσό μπορούσαν.
Το σχέδιό τους δεν απέδωσε και προκάλεσαν μία μεγάλη αναταραχή στις αγορές με κατακόρυφη πτώση του χρυσού.
Εκείνη την ημέρα υπήρχαν πολλοί επενδυτές οι οποίοι καταστράφηκαν οικονομικά. Η ημέρα κορύφωσης αυτού του “mini” crash ήταν Παρασκευή και ονομάστηκε Black Friday.
Δεν έχει σχέση με τη σημερινή εκδοχή με τις εκπτώσεις αλλά αποτελεί την πρώτη αναφορά στον όρο αυτού.
Στη Βόρεια Αμερική την τελευταία Πέμπτη του Νοεμβρίου (μία ημέρα πριν από τη σημερινή μας Black Friday) γιορτάζεται η ημέρα των Ευχαριστιών.
Είναι η μέρα κατά την οποία απονέμονται ευχαριστίες προς τον Δημιουργό για τα αγαθά που συγκεντρώθηκαν με το τέλος της σοδειάς. Η ημέρα αυτή γιορτάζεται με σπιτικές μαζώξεις και πλούσια γιορτινά τραπέζια.
Λέγεται ότι ήταν συνήθης πρακτική των εργαζομένων την Παρασκευή μετά την ημέρα των Ευχαριστιών να δηλώνουν άρρωστοι ή ότι έχουν κάποια έκτακτη υποχρέωση και να λείπουν από τη δουλεία δημιουργώντας ένα μικρό 4ήμερο διακοπών.
Έτσι ο όρος “μαύρη” χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1961 από κάποιους αστυνομικούς για να περιγράψουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση που δημιουργούνταν την ημέρα αυτή. Αυτή η κατάσταση οδηγούσε σε 12ωρες βάρδιες για τους αστυνομικούς εξ ου και ο χαρακτηρισμός της ως “μαύρη Παρασκευή¨.
Αυτά ως προς την προϊστορία…
Στο σήμερα η Black Friday υποτίθεται ότι είναι μέρα των ευκαιριών για αγορές προϊόντων σε συμφέρουσα τιμή.
Η μέρα έγινε βδομάδα και κινδυνεύει να γίνει μήνας όπου όλοι πουλάνε την φτήνια στους καταναλωτές.
Η επιστήμη της ψυχολογίας και της αντανακλαστικότητας των καταναλωτών σε ότι «λάμπει» δούλεψε για άλλη μια φορά.
Τι ξέρετε για την τεχνική του προϊόντος “κράχτη”;
Αποτελεί συνήθης πρακτική οι τιμές στα προϊόντα της Black Friday να είναι ως επί πλείστον φυσιολογικές και να υπάρχουν 1-2 προϊόντα τα οποία έχουν πολύ μεγάλες εκπτώσεις που φέρνουν κίνηση στο κατάστημα. Εκεί που ποντάρουν τα καταστήματα είναι ότι μαζί με τα προϊόντα με τις εξωφρενικά χαμηλές πολλές φορές τιμές, οι καταναλωτές θα αγοράσουν και κάτι ακόμα.
Αυτό που έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι τι βρίσκεται στο καλάθι (αγορών). Βλέπεις καταναλωτές που ξέρεις ότι ήρθαν για ένα συγκεκριμένο προϊόν αλλά τελικά περνούν το χρόνο τους στο κατάστημα ψωνίζοντας και από άλλες κατηγορίες, κάτι πολύ σημαντικό.
Ο φόβος μας εδώ είναι να βλέπουμε καλάθια με ένα μόνο προϊόν.
Εκτός βέβαια από το ποντάρισμα για γεμάτα καλάθια, το προϊόν κράχτης βοηθάει και στη δημιουργία buzz και μαζικότητας όπως θα αναλύσουμε και παρακάτω.
Μία πολύ μεγάλη αλήθεια πίσω από τις “μόδες” στην αγορά είναι αυτή που μας διδάσκει η ψυχολογία των μαζών.
Η Black Friday δε θα μπορούσε φυσικά να αποτελεί εξαίρεση. Η σειρά έχεις ως εξής: Τα καταστήματα τοποθετούν μεγάλες προσφορές, τις υπερπροβάλλουν με διαφημίσεις και ο κόσμος “τρέχει”.
Από τη στιγμή που ο κόσμος ανταποκρίνεται είναι πολύ εύκολο να έρθει και άλλος κόσμος που ούτε ενδιαφέρεται πραγματικά ούτε έχει δει κάποια διαφήμιση για τη συγκεκριμένη προσφορά.
Αυτή η αντιγραφή της συμπεριφοράς της πλειοψηφίας ενισχύεται από τις ακραίες εικόνες και σκηνικά που συνδέονται με την ημέρα αυτή. Μερικά χαρακτηριστικά σκηνικά που έχουν καταγραφεί:
Αεροπορικές εταιρείες, ταξιδιωτικά πρακτορεία, φαρμακεία, σούπερ μάρκετ ακόμη και γυμναστήρια συμμετέχουν στη σημερινή Black Friday, -πέρα από τις επιχειρήσεις του λιανεμπορίου- και καλούν τους καταναλωτές να δώσουν το «παρών» στην εκπτωτική γιορτή της αγοράς.
Είναι χαρακτηριστικό πως αεροπορικές εταιρείες προμοτάρουν μειωμένες τιμές εισιτηρίων έως 50%, με την αντίστοιχη μείωση να ακολουθεί τους επιβάτες σε περίπτωση που μισθώσουν αυτοκίνητο, τουριστικά πρακτορεία πραγματοποιούν μειώσεις τιμών 10% ακόμη και για εκδρομές που αφορούν τα Χριστούγεννα, γυμναστήρια προσφέρουν πακέτα με μειωμένες τιμές έως 25%, ενώ φαρμακεία προσφέρουν τιμές χαμηλότερες κατά 50% σε παραφαρμακευτικά είδη.
Μάλιστα φαρμακείο στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, διαφημίζει τις μειώσεις τιμών λόγω της σημερινής ημέρας, μέσω των ηλεκτρονικών του μηνυμάτων, ως τη…ληστεία της χρονιάς!
Και ίσως για μια ακόμη φορά που η λανθάνουσα γλώσσα …τα αληθή λέγει!
