γράφει ο

Βύρων Δημητριάδης

 

“... “Γνωρίζουμε κάτι”, λέει ο Αριστοτέλης, “μόνο όταν συλλάβουμε το γιατί του”...”.

 

Έτσι ξεκινά “Η άποψη” της ΕφΣυν της 4ης Αυγούστου (επ' ευκαιρία: χρόνια μας πολλά -όλοι διαθέτουμε ένα Μετα(ξά) Χίτλερ μέσα μας που εκδηλώνεται κάποτε σε φίλους ή συγγενείς, άλλοτε σε παιδιά ή σκυλιά και, τώρα τελευταία, σε μαυριδερούς λαθρομετανάστες τα πτώματα των οποίων γέμισαν τις θάλασσές μας και καλά θα κάνουμε αφού “ελευθερώσουμε τις παραλίες” να ελευθερώσουμε και το Αιγαίο), τσιταλογώντας χυδαία επί του Αριστοτέλη που όμως είπε τόσα πολλά που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους συντάκτες ώστε να μη χρησιμοποιούσαν τον τίτλο: “Πολιτική Προστασία στα τυφλά” διότι ούτε “τυφλοί” είναι, ούτε “πολιτική προστασία” παρέχουν.

 

Το κυριότερο, θα τους βοηθούσε να μην καταλήξουν στο εντελώς παραπλανητικό “...η κυβέρνηση ας σοβαρευτεί κι ας κάνει όσα μπορεί, έστω στο και πέντε...” -σοβαρά τώρα!;

 

Όταν μάλιστα της έχει καταλογίσει ότι “...Η έρευνα που παρουσιάζουμε σήμερα καταδεικνύει ότι όχι μονάχα ο κρατικός μηχανισμός δεν ήταν επ' ουδενί έτοιμος να αντιμετωπίσει αυτό το καυτό καλοκαίρι αλλά ακόμα και τα εργαλεία που διαθέτει είναι αντιεπιστημονικά, ανύπαρκτα και επικίνδυνα...”, δεν επιτρέπεται να λειτουργεί αβανταδόρικα.

 

Όλα αυτά καθόλου δεν καταμαρτυρούν μια κυβέρνηση που δεν είναι σοβαρή καθ' όλον το 24ώρο.

 

Ίσα-ίσα που όλα αυτά δείχνουν πως ο Κούλης ως νεοφιλελεύθερος-νεοναζιστής Πρωθυπουργός προσπαθεί με επιμονή και υπομονή να προσαρμόσει σ' ένα κράτος της οικονομίας της αγοράς μια κοινωνία της αγοράς.

 

Είναι ο homo oeconomicus, ο άνθρωπος του αντιπραγματισμού της δοσοληψίας και της ανταλλαγής, μέσω των αγορών, πραγμάτων, που αντικαθιστά τον πολίτη που ενεργούσε για να διασφαλίσει όχι το ατομικό του συμφέρον αλλά για να διασφαλίσει την κοινωνική του υπόσταση, τις κοινωνικές του διεκδικήσεις και τα κοινωνικά του προνόμια.

 

Δίπλα στην αμοιβαιότητα και την αναδιανομή εξαφανίζεται μια ακόμη βασική αρχή κοινωνικής συμπεριφοράς, αυτή της οικιακής οικονομίας.

 

Πρέπει να παραδεχτούμε, γράφει ο Οικονομολόγος Καρλ Πολάνυι στον “Μεγάλο Μετασχηματισμό” του, ότι η διάσημη αριστοτελική διάκριση της παραγωγής για το νοικοκυριό από την παραγωγή για την επιδίωξη κέρδους, στο Εισαγωγικό Κεφάλαιο των ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ του, ίσως να ήταν η πιο προφητική νύξη που έγινε ποτέ στον χώρο των οικονομικών επιστημών.

 

Οπωσδήποτε, εξακολουθεί να είναι η καλύτερη υπάρχουσα ανάλυση του θέματος. Ο Αριστοτέλης αν και τονίζει την παραγωγή για τη χρήση -σε αντίθεση προς την παραγωγή για το κέρδος- ως ουσία της οικιακής οικονομίας, ισχυρίζεται πως η συμπληρωματική παραγωγή για την αγορά δεν καταστρέφει αναγκαστικά την αυτάρκεια του νοικοκυριού, αφού η παραγωγή για το κέρδος θα μπορούσε να γίνει στο αγρόκτημα όπως η παραγωγή για τη συντήρησή του, όπως ακριβώς η κτηνοτροφία ή τα δημητριακά.

 

Μόνο μια ιδιοφυία της κοινής λογικής, όπως αυτός, θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι το κέρδος αποτελούσε ιδιαίτερο κίνητρο της παραγωγής για την αγορά και ότι ο χρηματικός παράγοντας εισήγε ένα νέο στοιχείο στην πραγματικότητα.

 

Ωστόσο, αφού αγορές και χρήμα αποτελούσαν απλά συμπληρώματα ενός αυτάρκους νοικοκυριού, η αρχή της παραγωγής για το χρήμα μπορούσε να λειτουργεί.

 

Κατηγορώντας την αρχή της παραγωγής για το κέρδος ως “αφύσικη για τον άνθρωπο”, ο Αριστοτέλης εντόπιζε ουσιαστικά το κρίσιμο σημείο, δηλαδή τον διαχωρισμό ενός ξέχωρου οικονομικού κινήτρου από όλες τις κοινωνικές σχέσεις, οι οποίες από τη φύση τους θα έθεταν ένα όριο σ' αυτό το κίνητρο.

 

Ορίστε. Ο Αριστοτέλης μας βοηθά να “συλλάβουμε το γιατί” ο νεοναζιστής Πρωθυπουργός της χώρας αφήνει “...ολόκληρα οικοσυστήματα να καταρρέουν, κόποι μιας ζωής των πολιτών να γίνονται στάχτη...”.

 

Φως, φανάρι ότι “Η άποψη” δηλαδή κείται μακριά νυχτωμένη εφόσον αυτός πουλά “πολιτική προστασία” σε συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα που άπτονται εκτός των μελών του “Επιτελικού κράτους” και των μελών της Οικογένειας-βδέλας (αρκεί να ρίξεις μια ματιά στο “τετρακέφαλο σώμα” που σχεδίασε το πενάκι του Π. Ζερβού στην “ΕφΣυν” 28/7).

 

Παρ' όλο που πριν από τρεις ημέρες (1/8) “Σταχυολογώντας...” εκτός της φωτογραφίας του πρωτοσέλιδου της “δημοκρατίας” και του τίτλου “Εγκληματική ολιγωρία της κυβέρνησης με εκταμιεύσιμα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης: ΣΤΑΑΖΗΤΗΤΑ 186.562.980 ευρώ για πυροπροστασία... 

 

Λεφτά υπήρχαν, αλλά δεν αξιοποιήθηκαν, με αποτέλεσμα η χώρα να υποστεί ανεπανόρθωτη οικολογική και οικονομική ζημιά και να θρηνήσει πέντε ανθρώπινες ζωές...”, η Νόρα Ράλλη έγραφε: “...Τα χρήματα υπήρχαν. Τα χρήματα δεν αξιοποιήθηκαν... Υπάρχει βέβαια ένα ερώτημα: Γιατί; ...Γιατί δεν... ήθελαν. 

 

Και ήξεραν και το περίμεναν και είναι άπειρα χρόνια στην εξουσία η Δεξιά ώστε να μπορεί να ελέγχει άμεσα όλους τους μηχανισμούς του κράτους. Οπότε, δικαιολογία δεν υπάρχει. “Απλά” δεν ήθελαν...”.

 

Ίσως, λέω, ίσως, κάποιος να έφερνε αντίρρηση επικαλούμενος τις συνεχείς επαναδιαβεβαιώσεις του Πρωθυπουργού Κούλη ότι προέχει η ανθρώπινη ζωή ως ανεκτίμητη αξία.

 

Σίγουρα αυτός ο κάποιος δεν αναγνωρίζει ακόμη πως όταν ο νεοφιλελές Κούλης μιλά για αξία της ανθρώπινης ζωής, αναφέρεται ασφαλώς στην αποτίμηση της ζωής του ανθρώπου σε χρήμα.

 

Έχει στο μυαλό του τον νεοναζιστικό μαθηματικό τύπο: Α=Υn * Pa,n * r

 

Όπου Α είναι η αξία ενός ανθρώπου σε χρήμα Yn είναι η παραγωγικότητα ενός ατόμου ηλικίας n Pa,n είναι η πιθανότητα ενός ατόμου ηλικίας a να ζει στην ηλικία n r είναι τα τρέχοντα τραπεζικά επιτόκια.

 

Όταν σήμερα, με μια σειρά νόμων και κριτηρίων, ζητείται η αριθμητική αξιολόγηση της παραγωγικότητας των πολιτών γίνεται προκειμένου να καθοριστεί αριθμητικά ο παράγοντας Yn.

 

Για τον αυτό λόγο το κράτος μετρά και υπολογίζει τον μέσο όρο ζωής των πολιτών και το ιατρικό παρελθόν κάθε ενός των εκ των πολιτών προκειμένου να καθοριστεί αριθμητικά ο παράγοντας Pa,n.

 

Ο αριθμητικός υπολογισμός των δύο αυτών παραμέτρων καταλήγει στην αποτίμηση της αξίας του κάθε πολίτη σε χρήμα.

 

Όπως γίνεται φανερό ο τύπος αυτός δεν συνυπολογίζει κανένα ανθρώπινο αξιακό παράγοντα. Συνιστώ αυτοσυγκράτηση, ψυχραιμία και ηρεμία: με βάση αυτόν τον μαθηματικό τύπο, είχαν ζητηθεί από τη γερμανική κυβέρνηση πολεμικές αποζημιώσεις για το χαμένο ανθρώπινο δυναμικό, αποτιμώντας την αξία ενός χαμένου εργαζόμενου για 25 χρόνια δουλειάς στα 180 περίπου ευρώ.

 

Ομοίως, στο πλαίσιο των πολεμικών αποζημιώσεων κάθε έμβρυο το οποίο λόγω διαφόρων πολεμικών αιτιών πέθανε, αποτιμήθηκε για 35 χρόνια πιθανής μέσης ζωής του, σε περίπου 204 ευρώ.

 

Η Οικονομία της Αγοράς εκκινεί από τον ισχυρισμό ότι τα πλασματικά εμπορεύματα (πλασματικά γιατί δεν παράχθηκαν εξαρχής ως εμπορεύματα) όπως η εργασία (ο μισθός είναι η τιμή για τη χρήση της εργασιακής δύναμης) και η γη (η γαιοπρόσοδος είναι η τιμή της χρήσης της γης) θα συμπεριφέρονται όπως τα πραγματικά εμπορεύματα.

 

Ο Πολάνυι, όμως, τονίζει ότι αυτή η ταχυδακτυλουργία έχει μοιραίες συνέπειες για την ανθρώπινη κοινωνία γιατί επιβάλλεται μόνο διά της άγριας καταστολής του κράτους.

 

Τώρα νομίζω πως είμαστε σε θέση να συλλάβουμε “τα γιατί” του κυβερνήτη Κούλη -και ας είμαστε ιδιαίτερα κυβερνήσιμοι και διαχειρίσιμοι τώρα με τη νομιμοποίηση του 16ωρου.