γράφει ο
Μιχάλης Λυχούνας
Περάσαν κιόλας ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ από τη μέρα της εγγραφής του αρχαιολογικού χώρου των Φιλίππων στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Ήταν και το τελευταίο μνημείο από την Ελλάδα που έγινε δεκτό με θετική εισήγηση από τους τεχνικούς συμβούλους του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO (με το σπαθί μας).
Ακολούθησε ο τραγέλαφος της εγγραφής του Ζαγορίου με κριτήριο που πρότεινε ΑΛΛΗ ΧΩΡΑ! (αφού απορρίφθηκαν μεγαλοπρεπώς τα τρία που εισηγήθηκε το ΥΠΠΟ) και ο απόλυτος εξευτελισμός να έχουν τα Μινωικά ανάκτορα αρνητική εισήγηση. Τα έσωσε ....ο Μινώταυρος και η Πασιφάη. Το φαινόμενο επαναλαμβάνεται και τώρα με τον Όλυμπο και ......το Δίον.
Γιατί όμως ο αγώνας για εγγραφή έστω και με εξευτελισμό; Υπάρχει κάτι πέρα από την αγοραία (και εν πολλοίς χυδαία) προσέγγιση της ένταξης απλώς και μόνο ως ένα εργαλείο για προβολή (marketing tool) και μια χονδροειδής εθνικιστική πολιτική (όπως της Τουρκίας που εγγράφει μνημεία με αρνητικές εισηγήσεις και πολιτικές πιέσεις);
Τι πρόσφερε στους Φιλίππους η εγγραφή; Πήγε τους Φιλίππους στον κόσμο, ή το βασικότερο ΈΦΕΡΕ την UNESCO και τις αρχές της στους Φιλίππους;
Δεν θα ασχοληθώ με τις τεχνικές πλευρές του θέματος (ποτέ δεν έγινε φορέας διαχείρισης, ποτέ οι μελέτες για τις επεμβάσεις δεν κοινοποιούνται ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΕΣ στην UNESCO, βαρύτατες οι ευθύνες της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας Θράκης - και Μέτιου και Τοψίδη - που χρηματοδοτεί τα έργα με τους πόρους της Ε.Ε.), αλλά στην ουσία του πράγματος.
Η εγγραφή σημαίνει κατ΄ αρχήν αποδοχή της διεθνούς νομιμότητας, όπως διαμορφώθηκε μετά τον Β' ΠΠ με την ίδρυση του Ο.Η.Ε. (φορέας του οποίου είναι η UNESCO). Οι χώρες λοιπόν αποδέχονται πως έχουν κάτι που ανήκει στην παγκόσμια κοινότητα και το διαφυλάσσουν ΓΙΑ ΑΥΤΗΝ, όχι για τα εισιτήρια του ΟΔΑΠ.
Από αυτό προκύπτει πως έχουμε και υποχρέωση να ενημερώνουμε, δεν είμαστε ο αυταρχικός Ερντογάν που λέει πως η Αγ. Σοφία είναι δική μας και κάνουμε ό τι θέλουμε. Η απόφαση εγγραφής σημαίνει πως η Αγ. Σοφία είναι ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ, ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ και βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη.
Ταυτόχρονα όμως οι χώροι και τα μνημεία αυτά ΟΦΕΙΛΟΥΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΟΜΠΟΙ των ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΕΩΔΩΝ της UNESCO.
Έχει γίνει κάτι γι αυτό; ΤΙΠΟΤΑ, ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΤΙΠΟΤΑ!
Κανένα κέντρο ενημέρωσης, καμία πινακίδα, κανένα συνέδριο, καμία δράση.
Η UNESCO είναι ένας οργανισμός με πολύ μεγαλύτερο εύρος, δεν είναι απλά ο κατάλογος. ΒΑΡΥΤΑΤΕΣ ευθύνες έχει βέβαια το αρμόδιο γραφείο στο ΥΠΕΞ (είναι ακόμη η μήτηρ Τζιτζικώστα επί κεφαλής ... και με πολλή λακ;) που δεν έχει πρόγραμμα και απαιτήσεις από τα μνημεία και τους χώρους. Το αυτό ισχύει και για το ΥΠΠΟ, αλλά και για τους τοπικούς φορείς (Δήμος, Περιφέρεια, ακόμη και η μητρόπολη...αυτή έχει δουλειές με λιπάσματα). Η εγγραφή έπρεπε να ήταν η αφετηρία και όχι ο τερματισμός μιας προσπάθειας.
Δυστυχώς, το μόνο που απέμεινε είναι δύο, ομολογουμένως κομψές, πινακίδες με δύο λόγια (words) για την Παγκόσμια Κληρονομιά (World). ΠΕΡΑΝ ΤΟΥΤΟΥ ....ΟΥΔΕΝ!
ΥΓ 1. Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ Β¨ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗ
2. ΟΥΔΕΜΙΑ ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΕΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗΚΕ
