γράφει ο
Βύρων Δημητριάδης
“Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ” (Κυριακή 2.8.2026): Η απόκλιση Ευρωπαίων-Ελλήνων. Πώς αξιολόγησαν τις τρεις μεγάλες δυνάμεις: Καχυποψία για ΗΠΑ, συμπάθεια για τη Ρωσία.
Πηγή: Πανευρωπαϊκή Έρευνα του Δικτύου Polling Europe.
Στην Ελλάδα την έρευνα διεξήγαγε η Prorata...
...Με τις διεθνείς κρίσεις να οξύνονται στην Ευρώπη και τη Μ. Ανατολή... οι Έλληνες εμφανίζονται σαφώς πιο μπερδεμένοι όσον αφορά ποιος αποτελεί σύμμαχο και ποιος απειλή για την Ε.Ε...
“...Σε επίπεδο κρατικής στρατηγικής η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει τη θέση της στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας...
Σε επίπεδο κοινωνίας όμως εξακολουθούν να επιδρούν... οι πολιτισμικοί και θρησκευτικοί δεσμοί με τη Ρωσία...” υποστηρίζει ο Αγγ. Σεριάτος Επιστημονικός διευθυντής της Prorata...
Ο Γιώργος Σιάκας, επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του ΔΠΘ και διευθυντής Ερευνών της Μονάδας Ερευνών Κοινής Γνώμης του Ερευνητικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (να το θυμόμαστε καλά!) σημειώνει ότι “... η ρωσοφιλία στην Ελλάδα είναι κατά βάσιν στερεοτυπική και απόρροια μιας λίγο συγκεχυμένης γνώσης της Ιστορίας.
Σχετίζεται δε και με αυτό που ονομάζουμε κουλτούρα των μη προνομιούχων των underdogs...”.
Ο γνωστός καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Ηλίας Ντίνας θεωρεί ότι: “...Η Ορθοδοξία λειτουργεί ως το υπόλοιπο απόθεμα οικειότητας που δεν χρειάζεται να δικαιολογηθεί με επιχειρήματα προσδοκώμενου κέρδους.
Εδώ βρίσκεται η Ειρωνεία. Στη χώρα που επενδύει τόσο έντονα στην εικόνα μιας έξυπνης και ορθολογικής εξωτερικής πολιτικής... ευδοκιμούν τελικά οι πιο ανορθολογικές και προνεωτερικές μορφές πολιτισμικής ταύτισης...”.
Πρόκειται για επίθεση φυλετικού ρατσιστικού ναζισμού ενάντια στην κοινωνία των Ελλήνων ιδιαίτερα από πανεπιστημιακούς που διδάσκουν και εκπαιδεύουν τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας -καλά να πάθουμε.
Προσοχή! Θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι είμαστε θρησκόληπτοι σκοταδιστές για έναν πολύ απλό λόγο: η ιουδαιο-χριστιανο-παυλική θρησκεία λειτουργεί ως καταλύτης επιτάχυνσης της επιχείρησης ναζιστικοποίησης του λαού μας που βρίσκεται σ' εξέλιξη τώρα.
Η πανευρωπαϊκή έρευνα της Polling Europe έδειξε, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, ότι οι Έλληνες αντιστέκονται στη ναζιστικοποίηση όχι γιατί έχουν συνείδηση του τι ακριβώς συμβαίνει αλλά γιατί τους “βγαίνει” ως αποτέλεσμα βιωμάτων αιώνων ελευθεριακής κουλτούρας.
Μια αντίσταση που διαθέτει όλα τα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά της “επικούρειας παρέγκλισης” για την πολιτική δράση της οποίας ο αμερικανός ερευνητής Eric Anderson έγραψε στο βιβλίο του: “Ο Επίκουρος στον 21ο αιώνα”:
“...Οι αποκαλύψεις του Επίκουρου στάθηκαν ένα ιδεολογικό ανάχωμα ενάντια στις πολυάριθμες και ανησυχητικές αντιλήψεις που προπαγάνδιζαν από κοινού κάθε λογής ηθικολόγοι, θεολόγοι, “προφήτες”, αστρολόγοι και άλλοι αγύρτες, που αντλούσαν οφέλη από την εκμετάλλευση της άγνοιας και του φόβου.
Ενάντια σε όλους αυτούς εκστράτευσαν σαν πύρινη θύελλα οι Επικούρειοι στον Μεσόγειο κόσμο, μοιράζοντας σοφία και παρηγοριά, οργανωμένοι σε φιλοσοφικές σχολές -μια παράδοση που είχε αρχίσει με τον Επίκουρο και συνεχίστηκε αδιάλειπτα επί 6 αιώνες.
Μόνο με την έλευση του Μεσαίωνα το κίνημα του επικουρισμού οδηγήθηκε τελικά στο περιθώριο και έπαψε να υπάρχει.
Αλλά η κληρονομιά του Επίκουρου δεν έμελλε να αφανιστεί για πάντα...”.
Η αναφορά απευθείας στο άτομο Επίκουρος ανήκει δικαιωματικά στον αείμνηστο Καθηγητή Φιλοσοφίας Χαράλαμπο Θεοδωρίδη:
“...Ο Δημόκριτος δεχόταν πως τα άτομα πέφτουν κάθετα, ενώ ο Επίκουρος πως ξεκλίνουν κάπως πλάγια στο πέσιμό τους, αυτό που είπε μ' έναν περίφημο όρο: “παρέγκλισις”...
Τα άτομα κινούνται αδιάκοπα σ' όλη την αιωνιότητα. Άλλα βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση το ένα από το άλλο. Άλλα όμως παίρνουν ιδιαίτερη δόνηση ( “παλμόν”), όταν από το μπλέξιμο τύχει να λοξέψουν ή όταν τριγυρίζονται από εκείνα που έχουν τάση για μπλέξιμο (“πλεκτικά”).
Το κενό από τη φύση του δεν τ' αναχαιτίζει, η έμφυτή τους σκληρότητα πάλι προκαλεί τον τιναγμό από τη σύγκρουση (“τον αποπαλμόν ποιεί”), ώστε να ξαναγυρίζουν στην παλιά τους θέση, όσο το επιτρέπει το μπλέξιμο...
Η επιστημονική διανόηση τό χει στη φύση της να κατασταλάζει στην αυστηρή αιτιακή ακολουθία. Όλα στον κόσμο γίνονται σύμφωνα με νόμους, σε αλυσίδα από αιτίες και αποτελέσματα.
Η παρουσία των φαινομένων είναι απόλυτα καθορισμένη τόσο στον ανόργανο όσο και στον οργανικό κόσμο.
Αυτό που οι νεότεροι το είπαν ντετερμινισμό (determinisme).
Ο Επίκουρος δίδαξε πιο συνειδητά απ' όλους τους αρχαίους τον ιντετερμινισμό είτε την ενδεχομενικότητα, την contingence... πως δηλαδή στη φύση δεν κρατεί απόλυτη αναγκαιότητα.
Ο αυθορμητισμός αρχίζοντας στ' άτομα της ύλης με την παρέγκλισιν φτάνει τον θρίαμβό του στην ανθρώπινη συνείδηση...”. (βλ: Χ.Θ.: “ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ – Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ” εκδ “ΕΣΤΙΑΣ” 1999)
Και ο καθ' ύλην αρμόδιος να περιγράψει το επιστημονικό “δίλημμα του Επίκουρου” ο Ilya Prigogine -τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Χημείας το 1977 για τη συμβολή του στη θερμοδυναμική μακράν της ισορροπίας... μέλος πολλών εθνικών και διεθνών ακαδημιών και επιστημονικών εταιρειών. Διεύθυνε τα Διεθνή Ινστιτούτα, Solvay Φυσικής και Χημείας στις Βρυξέλλες και το Κέντρο Στατιστικής Μηχανικής, Θερμοδυναμικής και Πολύπλοκων Συστημάτων που φέρουν το όνομά του στο Ώστιν του Τέξας- στο βιβλίο του “ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ” (εκδ. Κάτοπτρο 1996):
“...Ο Επίκουρος ήταν ο πρώτος που έθεσε τους όρους του διλήμματος στο οποίο η σύγχρονη φυσική έχει ασκήσει το βάρος της αυθεντίας της.
Όντας διάδοχος του Δημόκριτου, ο Επίκουρος φανταζόταν ότι ο κόσμος αποτελείται από άτομα και κενό -από άτομα που κινούνται στο κενό. Θεωρούσε ότι τα άτομα πέφτουν όλα με την ίδια ταχύτητα ακολουθώντας παράλληλες τροχιές.
Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, να συγκρούονται; Πώς είναι δυνατόν να μπορεί να εμφανιστεί κάτι νέο, ένας νέος συνδυασμός ατόμων;
Για τον Επίκουρο, το πρόβλημα της επιστήμης, της κατανόησης της φύσης καθώς και εκείνο της μοίρας των ανθρώπων ήταν αδιαχώριστο.
Τι μπορούσε να σημαίνει η ανθρώπινη ελευθερία στον ντετερμινιστικό κόσμο των ατόμων;...
...Ο Επίκουρος πρόσθεσε στη θεωρία του Δημόκριτου την “κίνησιν κατά παρέγκλισιν”, προκειμένου να τη χρησιμοποιήσει αργότερα για την ερμηνεία της ελεύθερης βούλησης...”.
Καλά όλα αυτά, που, όμως, δεν απαντούν στην ερώτηση: πώς έφτασε στον σύγχρονο κόσμο αυτή η “διαφορά”;
Απλά, πολύ απλά, με τη Διδακτορική Διατριβή του Karl Heinrich Marx που φέρει τον τίτλο: “Διαφορά της Δημοκρίτειας και Επικούρειας Φυσικής Φιλοσοφίας”.
Γράφει ο μεγάλος Παναγιώτης Κονδύλης που επεξεργάστηκε το κείμενο (“Γνώση” 1983):
“...Η ελληνική έκδοση της διατριβής του Marx εμφανίζεται στην εκατοστή επέτειο από τον θάνατο του συγγραφέα της, τον Μάρτιο του 1883...
Η “αυτοσυνειδησία” αποτελούσε ακριβώς το κεντρικό φιλοσοφικό σύνθημα των νεοεγκελιανών, τουλάχιστον εκείνων, με τους οποίους συνδεόταν στενότερα ο Marx.
Στην “αυτοσυνειδησία” συμπυκνωνόταν το απελευθερωτικό τους αίτημα και πάθος, “αυτοσυνειδησία” σημαίνει γι' αυτούς την ασυμβίβαστη απαίτηση του ατόμου για αυτοπραγμάτωση και αυτονομία, για οριακή βίωση της ελευθερίας με υπέρβαση, και μάλιστα εκμηδένιση, όλων των εξωτερικών καταναγκασμών -και, παράλληλα, για μια προμηθεϊκή δραστηριότητα άξια να πλάσει τον κόσμο εξαρχής...
Η πράξη είναι ο τρόπος, με τον οποίο δηλώνει δραστικά την ύπαρξή του το ενεργό υποκείμενο της αυτοσυνειδησίας, επιλέγοντας ως πεπρωμένο του όχι τη συμφιλίωση και την ολότητα παρά την απόρριψη της ατελούς πραγματικότητας και την αντίφαση...
...Ως κήρυκας της αυτοσυνειδησίας ο Επίκουρος – Marx αντιτάσσει στην θρησκευτική αντίληψη του σύμπαντος την αυτονομία και την απροσδιοριστία -για να χρησιμοποιήσουμε έναν σύγχρονο όρο-, όχι την υλιστική-μηχανιστική αιτιοκρατία...”.
Επικούρειους μαρξιστές ανακάλυψε η έρευνα του δικτύου Polling Europe-Prorata να ποιούν τον παλμόν (“συντονισμοί Πουανκαρέ”) ως λαός με ελευθεριακή παράδοση.
