Σε διαπραγματεύσεις για την απόκτηση μεριδίου στο εμπορικό λιμάνι της Καβάλας βρίσκεται η Βουλγαρία.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Karfitsa», η γειτονική χώρα επιδιώκει μια εναλλακτική εμπορευματική διέξοδο στο Αιγαίο που θα παρακάμπτει τα στενά του Βοσπόρου.
Η σχετική πρόθεση, η οποία επιβεβαιώθηκε επίσημα από τον Βούλγαρο υπουργό Μεταφορών σε πρόσφατο φόρουμ στη Σόφια, εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του έργου Sea2Sea, το οποίο στοχεύει στη σύνδεση του βορειοανατολικού Αιγαίου με τη Μαύρη Θάλασσα και τον Δούναβη.
Ωστόσο, το δημοσίευμα αποκαλύπτει ότι η βουλγαρική πλευρά καλείται να διαπραγματευτεί σε ένα νέο μετοχικό τοπίο. Όπως προκύπτει από τα εταιρικά έγγραφα, ο έλεγχος της εταιρείας «ΣΑΡΙΣΑ» (που ανέλαβε το εμπορικό τερματικό) άλλαξε πριν από την επίσημη παράδοση του έργου, με τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να έχει ήδη αυξήσει το ποσοστό συμμετοχής του στο 90%.
Πλέον, η προσοχή στρέφεται στις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν από την Αθήνα, καθώς η σύμβαση υποπαραχώρησης ορίζει ρητά ότι οποιαδήποτε μεταβολή ιδιοκτησίας ή είσοδος νέου εταίρου απαιτεί την προηγούμενη γνωστοποίηση και έγκριση του Ελληνικού Δημοσίου για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Συγκεκριμένα το δημοσίευμα αναφέρει:
Λιμάνι Καβάλας | Βαλκάνια
Τα κλειδιά της Καβάλας άλλαξαν πριν από την παράδοση
Η Σόφια ανακοίνωσε ότι διαπραγματεύεται μερίδιο στο λιμάνι της Καβάλας. Στα ελληνικά εταιρικά έγγραφα, όμως, υπάρχει μια κρίσιμη αφετηρία για την ανάγνωση αυτής της διεκδίκησης: ο έλεγχος της εταιρείας που ανέλαβε το εμπορικό τερματικό είχε αλλάξει πριν ακόμη παραδοθεί στον επενδυτή. Η βουλγαρική πρωτοβουλία ανοίγει πλέον ένα συγκεκριμένο ερώτημα: ποιος διαπραγματεύεται, με ποιον και υπό ποιους κρατικούς όρους;
Η ετήσια οικονομική έκθεση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το 2024 καταγράφει την αγορά επιπλέον 55% της ΣΑΡΙΣΑ στις 19 Δεκεμβρίου εκείνης της χρονιάς. Η συμμετοχή του ομίλου ανέβηκε στο 90%, με τίμημα 12,278 εκατ. ευρώ για το αποκτηθέν ποσοστό. Πρόκειται για αγορά μετοχών της εταιρείας υποπαραχώρησης, με οικονομικό αντικείμενο διακριτό από το αντάλλαγμα προς το Δημόσιο.
Στην ίδια έκθεση αποτυπώνεται και η προϊστορία της συναλλαγής: συμφωνία της 18ης Νοεμβρίου 2022 για την εξαγορά 25% και συμφωνία της 21ης Δεκεμβρίου 2022 για δικαίωμα προαίρεσης αγοράς ακόμη 30%. Ο σχεδιασμός της συγκέντρωσης του ελέγχου είχε, συνεπώς, προηγηθεί της υπογραφής της σύμβασης υποπαραχώρησης τον Νοέμβριο του 2023.
Η παράδοση του τερματικού και η έναρξη της σαρανταετούς υποπαραχώρησης έγιναν στις 24 Ιανουαρίου 2025. Όταν πραγματοποιήθηκε η τελετή, η μεταβολή του εταιρικού ελέγχου είχε ήδη καταγραφεί.
Η νεότερη εξαμηνιαία οικονομική έκθεση, για την περίοδο έως τις 30 Ιουνίου 2026, επαναλαμβάνει το 90% της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στη ΣΑΡΙΣΑ. Αυτή είναι η δημοσιευμένη μετοχική εικόνα με την οποία πρέπει να εξεταστεί η σημερινή βουλγαρική διεκδίκηση.
Στις 26 Οκτωβρίου, στο Sofia Economic Forum, ο υπουργός Μεταφορών της Βουλγαρίας Γκεόργκι Πέεβ ανακοίνωσε, σύμφωνα με το Economic.bg, ότι έχουν αρχίσει διαπραγματεύσεις για συμμετοχή στην Καβάλα. Δεν προσδιόρισε το ποσοστό, την εταιρεία που θα συμμετάσχει ή τον ακριβή συνομιλητή.
Το ενδιαφέρον έχει παρελθόν
Τον Ιούλιο του 2023, η βουλγαρική κυβέρνηση μιλούσε επισήμως για συμμετοχή 20% και υποστήριζε ότι οι εταιρείες της παραχώρησης είχαν συμφωνήσει να δεχθούν Βούλγαρο εταίρο. Μεσολάβησε, όμως, η συγκέντρωση του ελέγχου στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Το περιεχόμενο των σημερινών συνομιλιών αποκτά γι' αυτό ιδιαίτερη σημασία.
Η κρατική αρμοδιότητα βρίσκεται μέσα στη σύμβαση. Ο όρος 13.2 προβλέπει προηγούμενη γνωστοποίηση μεταβολών ιδιοκτησίας στο Ελληνικό Δημόσιο και δυνατότητα ελέγχου για λόγους εθνικής ασφάλειας. Προβλέπει επίσης ότι, εφόσον παρέλθει η σχετική προθεσμία χωρίς απάντηση, η προτεινόμενη μεταβολή θεωρείται εγκεκριμένη, με την επιφύλαξη των υπόλοιπων συμβατικών περιορισμών.
Εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό πεδίο δημόσιου ελέγχου. Έχει υποβληθεί σχετική γνωστοποίηση για βουλγαρική συμμετοχή;
Αφορά μεταβίβαση υφιστάμενων μετοχών, αύξηση κεφαλαίου ή διαφορετική συνεργασία; Ποια δικαιώματα διοίκησης και εμπορικού σχεδιασμού συζητούνται;
Το διακύβευμα υπερβαίνει μια τοπική επένδυση. Ο σχεδιασμός Sea2Sea τοποθετεί τα λιμάνια του βορειοανατολικού Αιγαίου σε έναν διάδρομο προς τη Μαύρη Θάλασσα και τον Δούναβη, ως εναλλακτική διαδρομή προς τα στενά του Βοσπόρου. Η πρόσβαση στις εμπορευματικές ροές εξηγεί το ενδιαφέρον για τη συμμετοχή.
Η Αθήνα καλείται πλέον να παρουσιάσει το αντικείμενο των συνομιλιών και τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί. Οι οικονομικές εκθέσεις δείχνουν ποιος απέκτησε τον εταιρικό έλεγχο. Η σύμβαση δείχνει ποια αρμοδιότητα διατηρεί το κράτος. Η επόμενη συμφωνία χρειάζεται εξίσου καθαρή δημόσια εικόνα.
Οι συνομιλίες ανακοινώθηκαν στη Σόφια. Η πολιτική ευθύνη για την ελληνική υποδομή βρίσκεται στην Αθήνα.
