γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Μια άλλη εικόνα για το λιμάνι της Καβάλας στα τέλη της δεκαετίας του 1960, με φόντο την Παλιά Πόλη (Παναγία) και το εμβληματικό Φρούριο (Κάστρο) στην κορυφή του λόφου.
Το Κάστρο, δεσπόζει στην κορυφή της χερσονήσου της Παναγίας, χτισμένο στη σημερινή του μορφή κυρίως κατά την οθωμανική περίοδο (15ος αιώνας) πάνω στα ερείπια βυζαντινών τειχών.
Η συνοικία της Παναγίας με την παλιά πόλη με τα παραδοσιακά σπίτια μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής, τα στενά πλακόστρωτα σοκάκια και τις ιστορικές δομές (όπως το Ιμαρέτ).
Στο προσκήνιο διακρίνονται παραδοσιακά ψαροκάικα και βάρκες αγκυροβολημένα στην προβλήτα, καθώς και η διαμόρφωση της παραλιακής ζώνης.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, η Καβάλα βρισκόταν σε μια κομβική μεταβατική περίοδο, καθώς η πόλη άλλαζε ριζικά φυσιογνωμία, αστικό τοπίο και οικονομικό προσανατολισμό. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίστηκε από σημαντικές αναδιαρθρώσεις αφού ολοκληρώθηκαν μεγάλης κλίμακας έργα ανάπλασης και επιχωματώσεων στην παραλιακή ζώνη.
Η θάλασσα που παλαιότερα έφτανε σχεδόν μέχρι τα πρώτα κτίρια της κάτω πόλης “καλύφθηκε” για τη δημιουργία της σύγχρονης λεωφόρου και των νέων προβλητών.
Το λιμάνι εδραιώθηκε ως ισχυρό εμπορικό κέντρο διακίνησης εμπορευμάτων, σιτηρών μαρμάρων και αλιείας, διατηρώντας ταυτόχρονα τον παραδοσιακό του στόλο από μικρά και μεγάλα αλιευτικά σκάφη.
Η Καβάλα, γνωστή διεθνώς ως η “Μέκκα του Καπνού”, είδε στα τέλη της δεκαετίας του '60 την παραδοσιακή οικονομία του καπνού να συρρικνώνεται έντονα.
Η αυτοματοποίηση, η αλλαγή των διεθνών αγορών και η κρίση στο επάγγελμα ανάγκασαν πολλά μεγάλα καπνομάγαζα να κλείσουν. Αυτό οδήγησε το εργατικό δυναμικό να στραφεί προς τη βιομηχανία, τη μετανάστευση αλλά και την υπαλληλική σχέση με το κράτος.
Στα τέλη της δεκαετίας του '60 ξεκίνησε και το μεγάλο κύμα της ανοικοδόμησης με το σύστημα της αντιπαροχής. Πολλά νεοκλασικά κτίρια και παλιά αρχοντικά στην κάτω (εκτός των τειχών) πόλη άρχισαν να κατεδαφίζονται για να δώσουν τη θέση τους στις πρώτες πολυκατοικίες, αλλάζοντας την αμφιθεατρική εικόνα που είχε η πόλη μεταπολεμικά.
Παρά την κρίση στον καπνό, η Καβάλα αναπτύχθηκε γρήγορα ως ένα από τα μεγαλύτερα αλιευτικά κέντρα της χώρας. Η ιχθυόσκαλα της Καβάλας γνώρισε και γνωρίζει άνθιση, τροφοδοτώντας με φρέσκα ψάρια ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα την Βουλγαρία αλλά και την Τουρκία.
