γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Θα "γυρίσω" το χρόνο πίσω την Μεγάλη Εβδομάδα του Πάσχα του 1941 στην Καβάλα.
Ογδόντα τέσσερα χρόνια πριν τέτοια ημέρα (18η Απριλίου) ήταν Μεγάλο Σάββατο, οι Γερμανοί είχαν μπει στην πόλη ήδη από την 10η Απριλίου.. Είναι γνωστό ότι οι “αρχές” είχαν .."φύγει" μερικές μέρες πριν αφήνοντας πίσω χάος και.. γιάγμα.. Οι Γερμανοί όρισαν Δήμαρχο τον γιατρό Αναστάσιο Αποστολάτο , γνώστη της Γερμανικής γλώσσας.
Από τις κρατικές αρχές ο μόνος ο οποίος δεν.. δειλιάζει και μένει, πιστός στο καθήκον, ήταν ο διευθυντής της Νομαρχίας Σ. Αθανασάτος.
Μαζί με τον Δήμαρχο οργανώνουν την πόλη, σιτίζουν τους αιχμαλώτους τους οποίους φέρνουν οι Γερμανοί, στο στρατόπεδο Περιγιαλίου και προσπαθούν να ανοίξουν τα καταστήματα αλλά και να επιστραφούν τα ..προϊόντα που λεηλατήθηκαν από τις κρατικές αποθήκες.
Η περίοδος εκείνη, αυτή δηλαδή πριν την έλευση των Βουλγάρων τον Μάιο του 1941, είναι ενδιαφέρουσα, αγωνία για το άγνωστο αλλά και φόβος με την παρουσία των Γερμανών.
Μεγάλη Παρασκευή επιτρέπεται στους πιστούς να πάνε στην αποκαθήλωση του Επιταφίου, το μαθαίνουμε από σχετική ανακοίνωση της Μητροπόλεως που υπογράφει ο προϊστάμενος της Μητροπόλεως Κωνσταντίνος Χρόνης, και δημοσιεύεται στην εφημερίδα “ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ” την εφημερίδα της Καβάλας που κυκλοφόρησε για μερικές ημέρες, από συντακτική επιτροπή (πριν μερικά χρόνια η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας απέκτησε αυτά τα πολύτιμα φύλλα της εφημερίδας, μοναδικό τεκμήριο ιστορίας για την ζοφερή εκείνη περίοδο των μερικών ημερών του Απρίλη του 1941).
Με τον ερχομό των Βουλγάρων κάθε τι Ελληνικό διώχθηκε και φυσικά έκλεισε η εφημερίδα και κλάπηκαν όλα τα τυπογραφικά της στοιχεία από τους Βουλγάρους. Το Μεγάλο Σάββατο.
Η Τελετή της Αναστάσεως, το μαύρο εκείνο Πάσχα για τον Ελληνισμό, σύμφωνα πάντα, με τις ανακοινώσεις των Γερμανών αλλά και της Μητρόπολης τελέστηκε την 5η πρωινή..
Όσο αφορά αυτούς που έφυγαν από την Καβάλα, αν και είχαν χρέος να παραμείνουν.. οι περισσότεροι ήταν "ξένοι" στην πόλη, διευθυντές τραπεζών, υπάλληλοι σε διάφορες θέσεις ευθύνης. Το πιο τραγικό είναι όμως ότι πήραν.. τα ταμεία και έφυγαν.. αρχικά στην Θάσο και μετά στα νησιά με προορισμό την Αθήνα. Στα βιβλία της διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού γράφονται με λεπτομέρειες.. τα γεγονότα και η στάση .. ανώτερων αξιωματικών.
Βέβαια θα πρέπει να ξεχωρίσουμε αυτούς που έφυγαν .. όταν ήρθαν οι Βούλγαροι, τον Μάιο του 1941, και απειλούνταν η ζωή τους.
Να προσθέσω ακόμα ότι οι Βούλγαροι ... γνώριζαν με κάθε λεπτομέρεια ... όλα για την Καβάλα και τους ανθρώπους τους.. ακόμα και πόσα παιδιά πήγαιναν στα σχολεία... προ πολεμικά.. Για την ιστορία.. τέλη Απριλίου του 1941 οι Γερμανοί αφήνουν ελεύθερους όλους τους στρατιωτικούς. Αρχές Μαΐου του 1941 οι Γερμανοί παραδίδουν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη στους Βουλγάρους, αυτοί χωρίς .. μάχη εισέρχονται στα Ελληνικά εδάφη.
