γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Στην Καβάλα, αυτό που κυριάρχησε τον προηγούμενο αιώνα, ήταν η άνθηση της καπνεργασίας και του επαγγέλματος του καπνεργάτη. Οι Καπνεργάτες ασφαλίζονταν στο Ταμείο Καπνεργατών, το γνωστό στους υπερήλικες συμπολίτες μας Τ.Α.Κ. Το Ταμείο αυτό συγχωνεύτηκε με το Ι.Κ.Α. (Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων ) την 1η Απριλίου 1953.
Στην Καβάλα υπήρχε όμως κι ένα ακόμα Ταμείο, Επικουρικής Ασφάλισης εργαζομένων στα Καπνεργοστάσια. Ήταν το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Καπνεμπορικών Επιχειρήσεων Καβάλας (ΤΕΑΥΚΕ). Το Ταμείο αυτό με το Π.Δ. 151/83(ΦΕΚ 62/18.5.83 Τ.Α΄) συγχωνεύτηκε την 1η Ιουνίου 1983 στο ΙΚΑ – ΕΕΤΕΑΜ.
Περιουσία του Ταμείου ήταν το κτίριο που βρίσκεται στην περιοχή του Καρνάγιου , το γνωστό στους νεότερους πια ΤΕΑΥΚΕ (δεξιά της φωτογραφίας που σας αναρτώ).
Να θυμίσω για τους νεότερους ότι η επικουρική ασφάλιση δημιουργήθηκε για την αύξηση της κύριας σύνταξης του άμεσα ασφαλισμένου για την ίδια απασχόληση.
Οι άμεσα ασφαλισμένοι του ΙΚΑ αν δεν ανήκαν σε ιδιαίτερο κλαδικό Επικουρικό Ταμείο από 1η Φεβρουαρίου του 1983 υπάγονται στην ασφάλιση του κλάδου ΙΚΑ-ΤΕΑΜ.
Δημοσίευμα της εποχής, σχετικά με την ανέγερση νέας καπναποθήκης στην Καβάλα, περιλάμβανε και το αρχιτεκτονικό σχέδιο (πρόσοψη) του κτιρίου και φυσικά μια αναλυτική περιγραφή της μελέτης. Η δημοσίευση είχε γίνει στο περιοδικό του Τ.Ε.Ε. και έγραφε μεταξύ άλλων:
Στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό που προκηρύχθηκε για το χτίσιμο Καπναποθήκης από το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Καπνεμπορικών Επιχειρήσεων (Τ.Ε.Α.Υ.Κ.Ε.) Καβάλας, βραβεύτηκε με το 2ο βραβείο η μελέτη που συνέταξαν οι αρχιτέκτονες-μηχανικοί από την Αθήνα, Ηλίας Δημ. Ηλιάδης και Στέργιος Αργ. Δημητριάδης, καθώς δεν απονεμήθηκε κανένα άλλο βραβείο.
Βασική αρχή για τη μελέτη ήταν ότι η συγκεκριμένη καπναποθήκη πρέπει να καλύπτει όλες τις προϋποθέσεις για τη σωστή συντήρηση του καπνού που θα αποθηκεύεται σε αυτήν. Επίσης, έπρεπε να εξασφαλίζει την άρτια επεξεργασία και δεματοποίησή του, καθώς και άνετες και υγιεινές συνθήκες εργασίας για τους εργάτες και τους υπαλλήλους.
Για τις προσόψεις του κτιρίου δόθηκε προσοχή ώστε να αντικατοπτρίζουν τη λειτουργία των εσωτερικών χώρων και να δένουν αρμονικά με την πόλη και το φυσικό περιβάλλον. Από πολεοδομικής πλευράς, τηρήθηκαν όλες οι διατάξεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού, παρά τους περιορισμούς που αυτό επέφερε στην πλήρη αξιοποίηση του οικοπέδου.
Η μελέτη που βραβεύτηκε προβλέπει ένα εξαώροφο κτίριο, με συνολικό όγκο 18.940 κυβικά μέτρα. Υπάρχει η δυνατότητα να χωριστεί το κτίριο έτσι ώστε να λειτουργεί αυτόνομα, είτε ως δύο ξεχωριστές καπναποθήκες είτε ως μία ενιαία. Για τον σκοπό αυτό σχεδιάστηκαν διπλές είσοδοι, κλιμακοστάσιο και άλλοι βοηθητικοί χώροι. Για την άνετη πρόσβαση, προβλέπεται στοά σε εσοχή στο ισόγειο και ειδική ράμπα που διευκολύνει τη φορτοεκφόρτωση των φορτηγών.
Οι αποθηκευτικοί χώροι και το απαραίτητο τμήμα του απεντομωτηρίου βρίσκονται στους κάτω ορόφους του κτιρίου, ώστε να συνδέονται άμεσα με τη διακίνηση του καπνού. Τα παράθυρα αυτών των χώρων έχουν μικρές διαστάσεις για καλύτερη θερμομόνωση.
Στον 5ο όροφο τοποθετείται η αίθουσα επεξεργασίας του καπνού, η οποία διαθέτει άφθονο φως και αερισμό. Για προστασία από τον ήλιο, τα πολλά παράθυρα αυτής της αίθουσας εξοπλίστηκαν εξωτερικά με κάθετες περσίδες, οι οποίες δίνουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα στις όψεις του κτιρίου.
Τέλος, στον 6ο όροφο προβλέπεται εστιατόριο καθώς και ένας υπαίθριος χώρος ανάπαυσης και αναψυχής για τους εργαζομένους.
Εξωτερικά το κτίριο δείχνει επιβλητικό. Η κύρια πρόσοψή του είναι στραμμένη προς τη θάλασσα, πάνω στην οδό Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού.
Μετά την έγκριση της αρχιτεκτονικής μελέτης, το Διοικητικό Συμβούλιο του Τ.Ε.Α.Υ.Κ.Ε. αποφάσισε να αναθέσει την οριστική μελέτη της καπναποθήκης στους βραβευθέντες αρχιτέκτονες Ηλ. Ηλιάδη και Στ. Δημητριάδη.
