γράφει ο
Παντελής Κλεανθίδης
Θα ήθελα να θέσω ένα θέμα που αφορά, κατά τη γνώμη μου, το μέλλον της Καβάλας: το κυκλοφοριακό, η στάθμευση και η λειτουργία του κέντρου της πόλης.
Η Καβάλα δέχεται ολοένα και περισσότερους επισκέπτες. Υπάρχει τουρισμός από κρουαζιερόπλοια, ξένοι επισκέπτες, τουριστικά καταλύματα και Airbnb. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι θέλουν να περπατήσουν, να γνωρίσουν την πόλη, να καθίσουν σε ένα καφέ, να φάνε, να ψωνίσουν και να ζήσουν την εμπειρία της Καβάλας.
Κι όμως, την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος του κέντρου παραμένει εγκλωβισμένο στα αυτοκίνητα.
Η αγορά μας σε πολλά σημεία μοιάζει κλειστή και «νεκρή», ενώ θα μπορούσε να είναι ένας ζωντανός προορισμός για κατοίκους και επισκέπτες. Είναι πραγματικά παράδοξο να μιλάμε για την Καβάλα ως το «Μονακό της Βόρειας Ελλάδας», με τη μοναδική της θέα, το λιμάνι, την Παλιά Πόλη και την ιστορία της, αλλά να μην έχουμε ακόμη δημιουργήσει ένα κέντρο που να μπορεί πραγματικά να το απολαύσει ο άνθρωπος.
Γιατί να μην εξετάσουμε σοβαρά τη δημιουργία οργανωμένων χώρων στάθμευσης έξω ή στην περιφέρεια του κέντρου και τη σταδιακή μετατροπή επιλεγμένων περιοχών σε ζώνες χωρίς αυτοκίνητα ή με περιορισμένη κυκλοφορία;
Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει να απαγορευτούν τα αυτοκίνητα παντού και από τη μια μέρα στην άλλη. Υπάρχουν κάτοικοι, εργαζόμενοι, ηλικιωμένοι, άνθρωποι με αναπηρία, καταστήματα, προμηθευτές και ανάγκες που πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Όμως θα μπορούσε να υπάρξει ένα διαφορετικό μοντέλο:
οργανωμένοι χώροι στάθμευσης στην περιφέρεια του κέντρου,
συχνή και αξιόπιστη συγκοινωνία ή μικρά ηλεκτρικά λεωφορεία,
ελεγχόμενη πρόσβαση για κατοίκους, προμηθευτές και οχήματα έκτακτης ανάγκης,
περισσότερος χώρος για πεζούς,
σύνδεση του λιμανιού με την αγορά και την Παλιά Πόλη,
δημιουργία ενός πραγματικά ζωντανού και προσβάσιμου ιστορικού κέντρου.
Δεν είναι μια ιδέα που δεν έχει εφαρμοστεί αλλού
Η πόλη του Groningen στην Ολλανδία έχει εφαρμόσει εδώ και δεκαετίες ένα μοντέλο που περιορίζει την κυκλοφορία των αυτοκινήτων στο κέντρο και δίνει προτεραιότητα στους πεζούς και στα ποδήλατα. Το αποτέλεσμα είναι ένα κέντρο που λειτουργεί ως χώρος ζωής, εμπορίου και κοινωνικής δραστηριότητας — όχι απλώς ως δρόμος γεμάτος αυτοκίνητα.
Γιατί να μην ανοίξει και στην Καβάλα μια σοβαρή δημόσια συζήτηση;
Μου πήρε περίπου δύο λεπτά, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, να δημιουργήσω μια πρώτη ενδεικτική πρόταση για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια «Καβάλα χωρίς αυτοκίνητα στο ιστορικό της κέντρο». Δεν πρόκειται για έτοιμη μελέτη ούτε για τεχνικό σχέδιο. Είναι όμως μια απλή απόδειξη ότι η ιδέα μπορεί να αποτυπωθεί, να συζητηθεί και να εξελιχθεί.
Η Καβάλα έχει όλα τα στοιχεία για να γίνει ένας από τους πιο όμορφους και ανθρώπινους αστικούς προορισμούς της Βόρειας Ελλάδας.
Έχει θάλασσα, ιστορία, Παλιά Πόλη, κάστρο, λιμάνι και τουρισμό. Αυτό που ίσως χρειάζεται είναι να σχεδιάσουμε το κέντρο της με βάση τον άνθρωπο και όχι μόνο το αυτοκίνητο.
Ίσως η ερώτηση δεν θα έπρεπε να είναι «πού θα παρκάρουν όλοι;».
Ίσως θα έπρεπε να είναι:
«Πώς θέλουμε να περπατάει, να ζει και να γνωρίζει την Καβάλα ο κάτοικος και ο επισκέπτης τα επόμενα 20 χρόνια;»
Θα ήθελα να θέσω αυτή την πρόταση στη δημόσια συζήτηση και να ακούσουμε τις απόψεις κατοίκων, επαγγελματιών, φορέων και της δημοτικής αρχής.
Η Καβάλα δεν χρειάζεται απαραίτητα να αντιγράψει το Groningen ή οποιαδήποτε άλλη πόλη. Μπορεί όμως να πάρει ιδέες από πόλεις που τόλμησαν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το κέντρο τους.
Γιατί, τελικά, μια πόλη που θέλει να προσελκύσει τουρισμό, να στηρίξει την αγορά της και να προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής στους κατοίκους της, χρειάζεται και χώρο.
Χώρο για να περπατήσουμε.
Χώρο για να καθίσουμε.
Χώρο για να λειτουργήσει η αγορά.
Χώρο για να ζήσει η πόλη.
