γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Ο Αύγουστος μας θυμίζει ότι η Καβάλα έγινε διοικητικά Νομός πριν 100 χρόνια το 1924 και συγκεκριμένα στις 11 του μήνα αυτού, μέχρι τότε υπάγονταν στην ..Δράμα.
Πρώτος δε Νομάρχης, που υπηρέτησε στην Καβάλα, ο Κύπριος στην καταγωγή πολιτικός Θρασύβουλος Μάλλης και πρώτος χώρος που στεγάστηκε η νεοσύστατη Νομαρχία η συνοικία της Παναγίας και συγκεκριμένα το κτίριο δίπλα στο σημερινό 5ο Γυμνάσιο.
Την εποχή εκείνη η οδός όπου στεγάστηκαν οι πρώτες υπηρεσίες της Νομαρχίας ονομάζονταν Ζαλόγγου.
Ο Θ. Μάλλης είχε διατελέσει Νομάρχης του ενιαίου Νομού Καβάλας – Δράμας από τις 26 Φεβρουαρίου 1924 μέχρι τις 3 Μαΐου του ίδιου έτους. Για ένα μικρό χρονικό διάστημα ο Μάλλης διετέλεσε διευθυντής στην Νομαρχία Κυκλάδων και από το φθινόπωρο του 1924 ήταν Νομάρχης στην Καβάλα.
Η θητεία του όμως ήταν βραχύβια αφού από τον Δεκέμβριο του 1924 (19 του μήνα) Νομάρχης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Στασινόπουλος, που ήρθε στην Καβάλα από την Νομαρχία της Δράμας (είχε θητεύσει εκεί μόλις τρεις μήνες).
Η θητεία του Στασινόπουλου ήταν επίσης σύντομη αφού διοίκησε τον Νομό μέχρι τις 11 Ιουλίου του 1925. Ο επόμενος Νομάρχης όμως έμελλε να κάτσει πέντε ολόκληρα χρόνια. Ο Εμμανουήλ Λουλακάκης ήρθε στην Καβάλα στις 17 Αυγούστου 1925 και ήταν Νομάρχης μέχρι τις 6 Φεβρουαρίου 1930.
Η Καβάλα ως γεωγραφική περιοχή εντάχθηκε το 1913 από το Ελληνικό κράτος στην ευρύτερη περιοχή με αυτήν της Δράμας, άλλωστε και κατά την διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας αυτή η περιοχή είχε ενιαία οντότητα.
Ο Νομός της Δράμας- Καβάλας συστήθηκε με το Βασιλικό Διάταγμα της 31-3-1915 (Φ.Ε.Κ. 120/1915 τ.Α') “περί διοικητικής διαιρέσεως των νέων χωρών”, με έδρα την πόλη της Δράμας.
Αυτό το Β.Δ. εκδόθηκε με εξουσιοδότηση του Νόμου 524 της 24 Δεκ. 1914 (Φ.Ε.Κ. 404/1914 τ.Α') “περί διοικητικής διαιρέσεως και διοικήσεως των νέων χωρών”. Ο Νομός περιλάμβανε την ίδια περιφέρεια που είχε μέχρι τότε, Νόμος ΔΡΠΔ’/1913 (Φ.Ε.Κ. 41/1913 τ.Α').
Υπήρξαν όμως μια σειρά Διοικητικών μεταβολών τα επόμενα χρόνια και μέχρι το 1924 όπου η Καβάλα ως γεωγραφική οντότητα έγινε ξεχωριστός Νομός στην δομή του Ελληνικού κράτους.
Με το Β.Δ. της 31ης 1915, (Φ.Ε.Κ. 120/1915 τ.Α'), ο Νομός Δράμας διαιρέθηκε στις επαρχίες (τότε Υποδιοικήσεις): 1). Δράμας, 2). Καβάλας, στην οποίαν υπήχθη η τέως Υποδιοίκηση Θάσου, 3). Πραβίου (μετά το 1927 μετονομάστηκε σε επαρχία Ελευθερούπολης) και 4). Νέστου (Σαρή Σαμπάν).
Ο διχασμός του 1916 και ο χωρισμός τη; Ελλάδας σε .. “δυο κράτη” και “δυο κυβερνήσεις” προκάλεσε αλλαγές και στην δομή του Νομού.
Η Θάσος αποτέλεσε ελεύθερο μέρος της Ελλάδος, αφού η περιοχή μας παραδόθηκε στα Γερμανικά και Βουλγαρικά στρατεύματα, τότε με το Διάταγμα της 3ης Οκτωβρίου 1916 της Προσωρινής Κυβερνήσεως (Φ.Ε.Κ. Πρ. Κυβ. 9), που είχε έδρα την Θεσσαλονίκη ανασυστάθηκε η Επαρχία Θάσου, με το διορισμό Υποδιοικητή στο νησί.
Η ομαλότητα, στην ταραγμένη περιοχή μας επέστρεψε δυο χρόνια αργότερα έτσι με το Β.Δ. της 23ης Οκτωβρίου 1918 (Φ.Ε.Κ. 225/1918 τ.Α'), αποσπάστηκε η Υποδιοίκηση της Θάσου από τη Γενική Διοίκηση της Θεσσαλονίκης και προσαρτήθηκε ξανά στο Νομό Δράμας- Καβάλας.
Στη συνέχεια με το Β.Δ. της 30ης Ιουνίου 1920 (Φ.Ε.Κ. 158/1920), συστήθηκε στο Νομό Δράμας η Επαρχία Ζυρνόβου, με έδρα το Ζύρνοβο (Νευροκόπι).
