γράφει η 

Κάτια Γιαννουκάκου 

 

Εντυπωσιακά είναι αποτελέσματα που προκύπτουν για την αναγέννηση του δάσους της Θάσου σύμφωνα με την αυτοψία που πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες ημέρες από Έλληνες και Γερμανούς πανεπιστημιακούς και εμπειρογνώμονες στις καμένες εκτάσεις της Θάσου. 

 

Τα αποτελέσματα της αυτοψίας παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο συνάντησης εργασίας που πραγματοποιήθηκε το πρωί της Παρασκευής 12 Απριλίου στο Καλογερικό του Λιμένα. Στη συνάντηση συμμετείχαν Έλληνες καθηγητές και φοιτητές του τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης με επικεφαλής τον καθηγητή δασολογίας Θεοχάρη Ζάγγα καθώς και του Πανεπιστημίου του Rottenburg με επικεφαλής τον καθηγητή Δασοκομίας και Δασικής Αύξησης Sebastian Hein αντίστοιχα. Η συνάντηση τελούσε υπό την αιγίδα του Δήμου Θάσου και της Ελληνό – Γερμανικής Συνέλευσης στο πλαίσιο συνεργασίας του Δήμου Θάσου με την επαρχία Ρόιτλινγκεν – Τούμπινγκεν της Γερμανίας. Πρόκειται για μια συνεργασία του Δήμου Θάσου με τα συγκεκριμένα πανεπιστήμια που άρχισε τον Απρίλιο του 2017 με στόχο την αποκατάσταση του περιβάλλοντος μετά από την καταστροφική για τη Θάσο πυρκαγιά που είχε εκδηλωθεί το Σεπτέμβριο του 2016. 

 

Στην αποστολή συμμετείχαν επίσης συνολικά 15 φοιτητές από το ΑΠΘ και το Πανεπιστήμιο του  Rottenburg ενώ την όλη προσπάθεια συνόδευσε η Ελληνο-Γερμανική Συνέλευση. Ενεργό συμμετοχή στο όλο εγχείρημα είχαν επίσης, η Διεύθυνση Δασών Καβάλας και το Δασαρχείο Θάσου, δύο φορείς που ανέλαβαν τη μελέτη και συντονισμό των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων που πραγματοποιήθηκαν στις καμένες εκτάσεις. 

 

Δύο χρόνια πριν η πρώτη αυτοψία 

 

Η πρώτη αποστολή των δυο πανεπιστημίων υπό την αιγίδα της Ελληνο – Γερμανικής Συνέλευσης είχε πραγματοποιηθεί τον Απρίλιο του 2017, περίπου 7 μήνες μετά την πυρκαγιά. Φοιτητές και καθηγητές που συμμετείχαν είχαν επιλέξει τότε, δυο περιοχές και συγκεκριμένα στον Άγιο Παντελεήμονα και στον Άγιο Φανούριο στις οποίες περιέφραξαν αρκετές επιφάνειες προκειμένου να τις προστατεύσουν και να τις μελετήσουν στη διάρκεια των επόμενων ετών. Και μπορεί στην τραχεία πεύκη να ακολουθείται η μέθοδος της φυσικής αναδάσωσης που συστήνουν οι επιστήμονες, η παρακολούθηση ωστόσο της διαδικασίες θεωρείται αναγκαία για να προκύψουν τα μέγιστα οφέλη. 

 

Η αναδάσωση είναι… 60 φορές περισσότερη από το κανονικό 

 

Τα αποτελέσματα της αυτοψίας που πραγματοποίησαν φέτος στο διάστημα της παραμονής τους στο νησί της Θάσου από τις 8 έως τις 12 Απριλίου, καθηγητές, φοιτητές και εμπειρογνώμονες είναι σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Ζάγγα εντυπωσιακά. Όπως τόνισε μιλώντας με αριθμούς, 6 και πλέον φυτάρια έχουν αναγεννηθεί ακόμα και σε βραχώδεις επιφάνειες στο τ.μ. δηλαδή 62.000 φυτάρια στο εκτάριο. «Έχουμε περισσότερα φυτάρια από όσα χρειαζόμαστε για την αναγέννηση του δάσους. Να σκεφτείτε ότι στις αναδασώσεις φυτεύουμε 1.010 δεντρύλια στο εκτάριο, σε μια απόσταση 3Χ3. Εδώ έχουμε 60 φορές περισσότερα δεντρύλλια τα οποία όπως διαπιστώσαμε είναι εξαιρετικής απόδοσης και μέσα σε αυτά τα δύο χρόνια έχουν αναπτυχθεί σε ύψος από 30 έως 60 εκατοστά», είπε ο κ. Ζάγγας. Τόνισε ωστόσο πως το εντυπωσιακό, όπως το χαρακτήρισε, στοιχείο είναι ότι υπάρχει κι ένας ελάχιστος αριθμός δενδρυλλίων που άρχισε να αναγεννάται αμέσως μετά την πυρκαγιά το 2016 και τα οποία σήμερα έχουν ύψος που φτάνει στα 70 εκατοστά. 

 

Σε 10 – 15 χρόνια το δάσος θα ξαναγίνει όπως ήταν πριν 

 

Όπως τόνισε ο κ. Ζάγγας η φυσική αναγέννηση της τραχείας πεύκης έχει μεγάλη επιτυχία καθώς τα φυτάρια που βρέθηκαν είναι βιώσιμα στο σύνολό τους, έχοντας ξεπεράσει το επικίνδυνο διάστημα των απωλειών. Η εφεδρεία συνεπώς είναι μεγάλη εξήγησε ο κ. Ζάγγας και τόνισε πως εάν κάποια από αυτά τα δέντρα χαθούν στη διάρκεια ενός ξηρού καλοκαιριού το δάσος είναι εξασφαλισμένο ότι θα αποκατασταθεί και θα επανέλθει στην προτέρα ή και ακόμα καλύτερη κατάσταση. Επισήμανε πως η εικόνα του δάσους όπως ήταν πριν, θα προκύψει μετά από περίπου 10 - 15 χρόνια εφόσον δεν επαναληφθεί κάποια πυρκαγιά στα καμένα σημεία η οποία, όπως είπε θα ήταν απολύτως καταστροφική για το οικοσύστημα της τραχείας πεύκης. Ευχόμαστε είπε να μη συμβεί κάτι τέτοιο, ενώ σημείωσε πως σύμφωνα με τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν τα δέντρα που κάηκαν ήταν ηλικίας 20 ετών. 

 

Σωτήρια τα αντιδιαβρωτικά  και αντιπλημμυρικά έργα

 

Στα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα που πραγματοποιήθηκαν στις καμένες εκτάσεις στο διάστημα των προηγούμενων δύο ετών αναφέρθηκε ο προϊστάμενος της διεύθυνσης Δασών Καβάλας Γιάννης Καπετανγιάννης. Όπως τόνισε, κρίθηκε απαραίτητη η κατασκευή των συγκεκριμένων έργων για να αποφευχθεί ο κίνδυνος πλημμυρών σε κατοικημένες περιοχές καθώς και η μεταφορά φερτών υλών από τις καμένες εκτάσεις. Σκοπός των έργων πέραν της διάβρωσης του εδάφους, είπε, ήταν και η δημιουργία συνθηκών προστασίας και αποκατάστασης της βλάστησης. 

 

Κάηκαν συνολικά 8.800 εκτάρια δασικής έκτασης

 

Όπως επισήμανε ο κ. Καπεταγιάννης η συνολική επιφάνεια δασικής έκτασης που κάηκε στη φωτιά του 2016 ανέρχεται σε 8.800 εκτάρια η οποία καλυπτόταν κυρίως από δέντρα τραχείας πεύκης και αείφυλλα – πλατύφυλλα δέντρα. 

Οι παρεμβάσεις που έγιναν χωρίστηκαν σε δυο κατηγορίες, στα αντιδιαβρωτικά έργα με στόχο τη συγκράτηση των πλημμυρικών νερών προκειμένου να επιτευχθεί η σταθεροποίηση του εδάφους και στα αντιπλημμυρικά έργα και που έγιναν στην κύτη των υδατορεμάτων για τη συγκράτηση επιπλέον όγκου νερού που δεν μπορούν να συγκρατήσουν τα αντιδιαβρωτικά έργα. Κατασκευάστηκαν με τη χρήση των κορμών των νεκρών δέντρων κορμοδέματα σε μήκος 307 χιλ. και στις περιοχές όπου δεν υπήρχαν κατάλληλοι κορμοί δέντρων κατασκευάστηκαν σανιδοσειρές σε μήκος 4 χιλ. 

Κατασκευάστηκαν επίσης 300 ξύλινα φράγματα τα οποία βοήθησαν σημαντικά στη συγκράτηση των πλημμυρικών φαινομένων των ρεμάτων. Από συνεχείς αυτοψίες στις καμένες περιοχές, είπε ο κ. Καπεταγιάννης, έχει διαπιστωθεί ότι η αναγέννηση έχει μεγάλη επιτυχία τόσο στην τραχεία πεύκη όσο και στα αείφυλλα – πλατύφυλλα. 

 

Εργαστήριο δασοκομίας φοιτητών και πανεπιστημιακών στη Θάσο 

 

Στόχος του όλου εγχειρήματος σύμφωνα με τον δήμαρχο Θάσου Κώστα Χατζηεμμανουήλ εκτός από την παρακολούθηση της αναγέννησης του δάσους είναι η θεσμοθέτηση ενός ετήσιου εργαστηρίου με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών και καθηγητών για θέματα δασοκομίας και προστασίας του περιβάλλοντος με θέμα «Έργο αναδάσωσης Green Thassos – Black Forrest». Το πρόγραμμα του πρώτου αυτού εργαστηρίου περιλάμβανε μεταξύ άλλων συναντήσεις εργασίας, συνεντεύξεις με εκπροσώπους φορέων της Θάσου, συνέντευξη Τύπου στα τοπικά μέσα, πτήσεις με drone για τη χαρτογράφηση του νησιού καθώς και έρευνα πεδίου για την καταγραφή της βλάστησης του νησιού. Πραγματοποιήθηκαν επίσης επί μέρους συναντήσεις συνεργασίας για θέματα κοινωνικής αλληλεγγύης και πρόνοιας, ανταλλαγής μαθητών, εναλλακτικών μορφών ενέργειας και τουριστικής ανάπτυξης. 

 

Χατζηεμμανουήλ: στόχος να μπει η Θάσος στην τριτοβάθμια εκπαίδευση των τμημάτων δασοπονίας & δασολογίας

 

«Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Δήμου Θάσου και της επαρχίας του Ρόιτλινγκεν να φέρουμε σε επαφή τα δυο πανεπιστήμια ώστε με τη συνεργασία τους να δημιουργηθεί ένα πεδίο έρευνας που θα μελετηθεί, θα αναλυθεί και θα προκύψουν οι δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος από την δική μας πλευρά στο δάσος της Θάσου και αντίστοιχα για το μαύρο δάσος στο Ρόιτλινγκεν. Κύριος σκοπός μας είναι να δούμε με ποιον τρόπο το δάσος θα γίνει πιο ανθεκτικό στις πυρκαγιές και πιο αειφόρο. Σκοπός μας είναι επίσης να εξετάσουμε ποιοι άλλοι επί μέρους τομείς μπορούν να αναπτυχθούν όπως, η αξιοποίηση της βιομάζας του δάσους για την παραγωγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργεια αλλά και πως μπορεί το δάσος να αξιοποιηθεί ως θεματικός τουριστικός προορισμός. Στην περιοχή του Πρίνου έχει ήδη οριστεί ένα πεδίο έρευνας ώστε επί τόπου οι πανεπιστημιακοί και οι φοιτητές από την Ελλάδα και από τη Γερμανία να πραγματοποιούν την έρευνά τους κάθε χρόνο και να καταγράφουν τα στοιχεία που προκύπτουν στα θέματα της βιοποικιλότητας του δάσους μας. Φιλοδοξώ να δημιουργήσουμε εδώ στη Θάσο ένα παράρτημα εκπαίδευσης των δυο πανεπιστημίων και είμαστε πρόθυμοι να τους φιλοξενούμε κάθε χρόνο κατά την περίοδο της εκπαίδευσης αυτής τους θερινούς μήνες. Να μπούμε δηλαδή σαν νησί με αυτόν τον τρόπο στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην επιστήμη της δασολογίας και της δασοπονίας και να ανοίξουμε δρόμο στις νέες προκλήσεις όπως η πράσινη ενέργεια και η μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος μέσω της μείωσης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα», είπε σχετικά ο κ. Χατζηεμμανουήλ

 

Τις φωτογραφίες από τα έργα που πραγματοποιήθηκαν στα δάσος της Θάσου μας παραχώρησε ο διευθυντής της Διεύθυνσης Δασών Γιάννης Καπετανγιάννης, τον οποίο και ευχαριστούμε