Το βαθύ γαλάζιο χρώμα των ελληνικών θαλασσών, που κάθε καλοκαίρι μαγνητίζει τα βλέμματα, κρύβει μια πραγματικότητα που ελάχιστοι γνωρίζουν. Για τους ωκεανογράφους, αυτό το εντυπωσιακό μπλε δεν αποτελεί δείγμα μιας «καθαρής» θάλασσας, αλλά μιας θάλασσας φτωχής σε ζωή. Το καθαρό νερό έχει την ιδιότητα να απορροφά το κόκκινο φως και να αφήνει το μπλε να περάσει, σε αντίθεση με το πλαγκτόν το οποίο λειτουργεί αντίστροφα, ανακλώντας το πράσινο χρώμα. Κατά συνέπεια, όσο περισσότερο πλαγκτόν και θαλάσσια ζωή φιλοξενεί μια περιοχή, τόσο πιο πράσινη εμφανίζεται η επιφάνειά της.
Η Ανατολική Μεσόγειος χαρακτηρίζεται από τις χαμηλότερες συγκεντρώσεις πλαγκτόν παγκοσμίως, με τους επιστήμονες να τη χαρακτηρίζουν ως μια απέραντη «θαλάσσια έρημο». Η αιτία του φαινομένου εντοπίζεται στο στενό του Γιβραλτάρ, καθώς η Μεσόγειος, λόγω της μεγάλης εξάτμισης, απορροφά διαρκώς νερό από τον Ατλαντικό Ωκεανό μέσω της επιφάνειας, ενώ ταυτόχρονα σπρώχνει τα δικά της νερά προς τα έξω από τον βυθό. Με αυτόν τον τρόπο, η θάλασσα ουσιαστικά εξάγει τα ίδια της τα θρεπτικά συστατικά, τα οποία βρίσκονται συσσωρευμένα στον πυθμένα, απογυμνώνοντας το οικοσύστημα από την απαραίτητη τροφή.
Αυτό το επιστημονικό δεδομένο εξηγεί πλήρως γιατί τα περισσότερα ψάρια στην Ελλάδα δεν αλιεύονται στις Κυκλάδες, αλλά στα βόρεια πελάγη της χώρας. Το Θρακικό πέλαγος δέχεται ευεργετικά τις ροές νερών από τη Μαύρη Θάλασσα, οι οποίες είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά και ευνοούν την ανάπτυξη της θαλάσσιας ζωής. Η σημασία αυτής της γεωγραφικής ιδιαιτερότητας αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα οποία σχεδόν το μισό της συνολικής ελληνικής αλιείας προέρχεται από τη Θράκη, την Καβάλα και τον Θερμαϊκό κόλπο, επιβεβαιώνοντας ότι η παραγωγικότητα της θάλασσας κρίνεται εκεί που το γαλάζιο δίνει τη θέση του στη ζωή.
