γράφει ο
Τάσος Αποστολίδης
Στην καρδιά μιας εθνικής αλλά και παγκόσμιας κρίσης ποιότητας αέρα βρίσκεται η Καβάλα, σύμφωνα με τα αποκαλυπτικά στοιχεία της 2025 World Air Quality Report που δημοσιοποίησε η ελβετική εταιρεία τεχνολογίας IQAir.
Η πόλη, παρά το παραθαλάσσιο μέτωπό της, δεν κατάφερε να μείνει ανεπηρέαστη από την γενικότερη επιδείνωση των δεικτών, καταλαμβάνοντας την 22η θέση ανάμεσα σε 70 ελληνικές πόλεις για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.
Συγκεκριμένα, η Καβάλα κατέγραψε ετήσιο μέσο όρο μικροσωματιδίων PM2.5 (των πλέον επικίνδυνων για την ανθρώπινη υγεία) στα 13.6 µg/m³.
Αν και η τιμή αυτή την τοποθετεί χαμηλότερα από την Αθήνα (14.7) και τη Θεσσαλονίκη (17.5), παραμένει σχεδόν τρεις φορές πάνω από το αυστηρό ετήσιο όριο ασφαλείας που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), το οποίο είναι τα 5 µg/m³.
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την γενικότερη εθνική τάση, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις τοπικές αρχές και τη δημόσια υγεία.
Η περιφερειακή εικόνα: Σέρρες και Δράμα «πνίγονται»
Η εξέταση των στοιχείων για την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, καθώς και των γειτονικών νομών, αποκαλύπτει μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα.
Ενώ η Καβάλα βρίσκεται στην 22η θέση, οι γειτονικές πόλεις καταγράφουν πολύ χειρότερες επιδόσεις, δείχνοντας ότι το πρόβλημα στην ευρύτερη περιοχή είναι δομικό.
Ο απόλυτος αρνητικός πρωταγωνιστής στην περιοχή είναι οι Σέρρες, οι οποίες καταλαμβάνουν την 3η θέση πανελλαδικά με μέσο όρο 20.7 µg/m³.
Ακολουθεί η Δράμα στην 6η θέση με 19 µg/m³, η Κομοτηνή στην 8η θέση με 18.9 µg/m³ και η Ξάνθη στην 20η θέση με 13.7 µg/m³.
Για τις Φέρες, τα στοιχεία δείχνουν 13.3 µg/m³ (23η θέση), ενώ για την Αλεξανδρούπολη και τη Θάσο δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία στην τελική κατάταξη των πόλεων, αν και η ευρύτερη περιοχή του Έβρου και της Ροδόπης φαίνεται επιβαρυμένη.
Εθνική επιδείνωση: Αύξηση ρύπανσης πάνω από 30%
Η συνολική εικόνα για την Ελλάδα είναι απογοητευτική. Η χώρα, σύμφωνα με την έκθεση της IQAir αλλά και σχετικά δημοσιεύματα του εγχώριου τύπου όπως του «Βήματος», κατέγραψε μια από τις μεγαλύτερες αυξήσεις ρύπανσης στην Ευρώπη για το 2025, η οποία ξεπέρασε το 30% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Πανελλαδικά, η πιο μολυσμένη πόλη αναδείχθηκε η Λαμία με 20.9 µg/m³, ακολουθούμενη από τον Άγιο Γεώργιο στη Βέροια (20.8).
Στην πρώτη δεκάδα, εκτός από τις προαναφερθείσες Σέρρες, Δράμα και Κομοτηνή, βρίσκονται επίσης η Κατερίνη, τα Τρίκαλα, τα Ιωάννινα και η Λάρισα. Ο εθνικός μέσος όρος διαμορφώθηκε περίπου στα 11.5 µg/m³, δηλαδή 2.3 φορές πάνω από το όριο του ΠΟΥ.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, οι κύριοι παράγοντες αυτής της κατακόρυφης αύξησης ήταν ο καπνός από τις εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές, ο οποίος μεταφέρθηκε ακόμα και διασυνοριακά, η συνεχιζόμενη χειμερινή καύση ξύλων για θέρμανση (κατάλοιπο της οικονομικής κρίσης), καθώς και τα έντονα φαινόμενα μεταφοράς αφρικανικής σκόνης.
Παγκόσμιος συναγερμός: Μόλις το 14% των πόλεων αναπνέει καθαρό αέρα
Το πρόβλημα, φυσικά, δεν είναι μόνο ελληνικό. Η έκθεση της IQAir, εξετάζοντας 143 χώρες, διαπίστωσε ότι το 91% αυτών (130 χώρες) απέτυχε να καλύψει τις κατευθυντήριες γραμμές του ΠΟΥ για τα PM2.5.
Μόνο 13 χώρες και περιοχές παγκοσμίως κατάφεραν να πιάσουν τον στόχο.
Το Πακιστάν βρέθηκε στην 1η θέση ως η πιο μολυσμένη χώρα στον κόσμο, με μέση συγκέντρωση PM2.5 στα 67.3 µg/m³ (πάνω από 13 φορές το όριο).
Η πιο μολυσμένη πόλη παγκοσμίως ήταν το Loni στην Ινδία, με ετήσιο μέσο όρο 112.5 µg/m³, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι και οι 25 κορυφαίες πιο μολυσμένες πόλεις του πλανήτη βρίσκονται αποκλειστικά στην Ινδία, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η έκθεση IQAir 2025 αποτελεί μια σκληρή υπενθύμιση ότι η μάχη για καθαρό αέρα είναι μακρά.
Για την Καβάλα, η 22η θέση δεν αποτελεί πηγή εφησυχασμού, αλλά μια σαφή ένδειξη ότι απαιτούνται άμεσα τοπικές πολιτικές και δράσεις για τον περιορισμό των πηγών ρύπανσης, προτού η κατάσταση διολισθήσει στα επίπεδα των γειτονικών της πόλεων.
