Το 2ο ΓΕΛ Καβάλας πραγματοποίησε κατά το χρονικό διάστημα 8-14/3/2026 στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS + εκπαιδευτική επίσκεψη στο Istituto Istruzione Superiore Roncalli στο Poggibonsi, στην επαρχία της Siena, στην Ιταλία.
Το σχολείο αναφέρει αναλυτικά τα εξής:
«Περιδιαβαίνοντας τη Via Francigena
Ζητούμενο ήταν η ανάδειξη των ρωμαϊκών δρόμων (Via Francigena, Via Cassia) ως μέσων επικοινωνίας και ανταλλαγής ιδεών, προϊόντων και υπηρεσιών, ως γέφυρες μεταξύ λαών και πολιτισμών, οι οποίες συνδιαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε ευρωπαϊκό πολιτισμό.
Παράλληλα, οι μαθητές/-τριες εστίασαν στη συγκριτική μελέτη των δρόμων αυτών μέσα στον χρόνο και στον χώρο, αξιοποιώντας αντίστοιχο παράδειγμα στην Ελλάδα και στην περιοχή της Καβάλας, την Εγνατία οδό.
Θέμα της κοινής δράσης με το ιταλικό σχολείο ήταν η εξοικείωση με την ιστορία, τον πολιτισμό, υλικό και πνευματικό, τη γλώσσα και την κουλτούρα της περιοχής που επισκεφτήκαμε, με στόχο την αξιοποίηση καινοτόμων μεθόδων μάθησης και αντικείμενο μελέτης η Via Francigena που διασχίζει την περιοχή με ποικίλες χρήσεις από την αρχαιότητα, τον μεσαίωνα μέχρι τους νεότερους χρόνους.
Οι μαθητές/-τριες είχαν την ευκαιρία να δουλέψουν μαζί σε μικτές ομάδες, να αξιοποιήσουν τόσο τα ψηφιακά μέσα στη βιβλιοθήκη του σχολείου (Mediateca)αλλά και το υλικό που συνέλεξαν στο πεδίο, με στόχο τη δημιουργία πρωτότυπου ψηφιακού υλικού. Αυτό το υλικό είχε τη μορφή παρουσιάσεων, padlet, ψηφιακού ημερολογίου και ανέβηκε στο Twin Space.
Δουλεύοντας μαζί στο σχολείο στο Poggibonsi
Αρχικά, οι μαθητές-τριες ενημερώθηκαν για το ιταλικό εκπαιδευτικό σύστημα και ξεναγήθηκαν στους χώρους του σχολείου, στο οποίο φοιτούν 1200 μαθητές/-τριες από την ευρύτερη περιοχή.
Περιηγήθηκαν στα εργαστήρια Πληροφορικής και ξένων γλωσσών και στις αθλητικές εγκαταστάσεις, αποκομίζοντας μια πολύ θετική εικόνα. Το Τεχνικό αυτό Σχολείο εξειδικεύεται στους τομείς : α) Διοίκησης, Οικονομίας και Marketing, β) Τουρισμού, γ) Τεχνολογίας, Μηχανολογίας και Ηλεκτρονικών Εφαρμογών και δ) Κατασκευών και Περιβάλλοντος.
Η πρώτη ημέρα συνεχίστηκε με περιήγηση και συλλογή στοιχείων (βίντεο, φωτογραφίες) στο πεδίο, αρχικά στο Poggibonsi και στο κάστρο Mangione και στη συνέχεια στη γειτονική πόλη Colle di Val d’ Elsa, υποψήφια για πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης από τη μεριά της Ιταλίας, με έντονο μεσαιωνικό χαρακτήρα.
Αποτύπωσαν φωτογραφικά χαρακτηριστικά τοπία της περιοχής (Τοσκάνη) και άκουσαν ιστορίες για την περιοχή και τους ανθρώπους της από το παρελθόν ως το σήμερα από την Ιταλίδα συνάδελφο και υπεύθυνη του προγράμματος Erika Calovi.
Colle di Val’d’ Elsa: Συνομιλώντας με την Ιστορία
Ακολούθως, επισκεφτήκαμε το Μουσείο Palazzo Pretorio, όπου ξεναγηθήκαμε από την αρχαιολόγο και τον Διευθυντή του Μουσείου.
Η ιδιαίτερη παρουσίαση των εκθεμάτων –σε μεγάλο βαθμό ταφικά- από τη προϊστορική, ετρουσκική και μεσαιωνική εποχή προκάλεσε το ενδιαφέρον των μαθητών/-τριών και έδωσε την αφορμή για μια πλούσια συζήτηση για τον τρόπο ζωής, την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής.
Πρόσθετη αξία στο Μουσείο και στην εμπειρία των παιδιών έδιναν τα έργα σύγχρονης τέχνης που «συνομιλούσαν» με το παρελθόν, θέτοντας επίκαιρα ερωτήματα.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε στα παιδιά ένας υπόγειος χώρος, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε ως τόπος φυλάκισης και βασανιστηρίων Ιταλών αντιφασιστών στη δεκαετία του 1920 από το φασιστικό καθεστώς του Μουσολίνι.
Οι σημειώσεις των φυλακισμένων στους τοίχους της φυλακής «ζωντάνεψαν» το παρελθόν, προκάλεσαν βαθιά εντύπωση στους/στις μαθητές/-τριες ως μακρινές φωνές από το παρελθόν, ανθρώπων που πια δεν ζουν, σπάζοντας τη σιωπή του χρόνου και της Ιστορίας.
Τη δεύτερη μέρα οι μαθητές/-τριες δούλεψαν ομαδοσυνεργατικά, αξιοποιώντας το υλικό που συγκέντρωσαν την προηγούμενη ημέρα και δημιούργησαν ψηφιακές παρουσιάσεις, εξασκώντας την αγγλική γλώσσα, προκειμένου να παραχθεί το προσδοκώμενο μαθησιακό αποτέλεσμα.
Η περιοχή είναι διάσπαρτη από μεσαιωνικές πόλεις και μνημεία και παρείχε τη δυνατότητα για περιήγηση και εντρύφηση στην ιστορία. Χαρακτηριστική περίπτωση η Σιένα με το Palazzo Publico, την Piazza del Campo, το Duomo, τη Fontebranda, ένα ζωντανό παράδειγμα για το πώς συμβάλλουν οι μεσαιωνικές οδοί και τα δίκτυα μετακίνησης στην οικονομική, πολιτική και πολιτιστική ανάπτυξη και ταυτότητα ενός τόπου.
Φλωρεντία : Τι συγκροτεί την ευρωπαϊκή ταυτότητα;
Την τρίτη ημέρα πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτική επίσκεψη στη Φλωρεντία, στο κέντρο της περιοχής, όπου ξεναγηθήκαμε από την εκπαιδευτικό Erika Calovi στα πιο σημαντικά μνημεία και τοπόσημα της πόλης, μια διδασκαλία για την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής στο πεδίο: Santa Maria Novella με στοιχεία ρωμανικού και γοτθικού ρυθμού, Palazzo Pitti και ο ρόλος της ισχυρής οικογένειας των Μεδίκων, η διένεξη Γιβελίνων και Γουέλφων που επηρέασε δραματικά την περιοχή.
Ακολούθησαν ο Βαζαριανός διάδρομος και η σημασία του, το Μουσείο Uffici και η συλλογή των ανδριάντων σημαντικών προσωπικοτήτων της Αναγέννησης στο αίθριο του κτιρίου.
Αυτοί οι ανδριάντες έδωσαν την αφορμή για συζήτηση με τους/τις μαθητές/-τριες για την εποχή της Αναγέννησης και για τα επιτεύγματα στην αυγή των νεότερων χρόνων : ο Νικολό Μακιαβέλλι και η πολιτική σκέψη, ο Michelangelo και η συμβολή του στην τέχνη, ο Γαλιλαίος και το τίμημα που κλήθηκε να πληρώσει για την ενασχόλησή του με την επιστήμη, ο Αμέρικο Βεσπούτσι και η συμβολή του στις γεωγραφικές ανακαλύψεις. Και πάλι μάθημα Ιστορίας στο πεδίο και στον δημόσιο χώρο που δίνει αφορμές και ερεθίσματα για συζήτηση.
Η Ponte Vecchio ως διαχρονικό σημείο εμπορικών και οικονομικών συναλλαγών, η Piazza della Signoria, το Palazzo Vecchio, η στοά με έργα του σπουδαίου γλύπτη Bernini, όπως ο Περσέας με το κεφάλι της Μέδουσας και η Αρπαγή της Περσεφόνης και η προβολή του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού μπροστά στα μάτια των μαθητών/-τριών μας, η γλυπτική τριπλέτα Ηρακλή-Δαβίδ-Ποσειδώνα που κυριαρχεί στην πλατεία, η Santa Croce με τους τάφους του Michelangelo και του Machiavelli, το μνημείο του πρωτοπόρου ανθρωπιστή Δάντη, το σπίτι του λίγο πιο απόμερα, η επιβλητική Santa Maria del Fiore, ο τρούλος του Μπρουνελέσκι και οι περιπέτειές του, το καμπαναριό του Giotto, Βαπτιστήριο με τις «Πύλες του Παραδείσου», όλα αυτά συνηγορούν στον χαρακτηρισμό της πόλης αυτής ως ανοιχτού και ζωντανού Μουσείου της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού, τις δυνατότητες (τεχνικές και θεωρητικές) της εποχής και των ανθρώπων της, των δυσκολιών (Μαύρος Θάνατος) και των δυνατοτήτων.
Στην ουσία, οι μαθητές/-τριες εξάσκησαν την αγγλική γλώσσα, επικοινώνησαν με τα παιδιά από την Ιταλία και καλλιέργησαν κοινωνικές και γλωσσικές ικανότητες στην πραγματική ζωή.
Γνωρίζοντας το ιταλικό εκπαιδευτικό σύστημα
Την τέταρτη μέρα είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε μαθήματα στο σχολείο και να γνωρίσουμε το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται από τους Ιταλούς εκπαιδευτικούς σε μαθήματα όπως Σύγχρονη Ιστορία, Ιστορία της Τέχνης και Αγγλική Γλώσσα. Ζήσαμε από κοντά την καθημερινότητα της σχολικής τάξης στο σχολείο της γειτονικής χώρας, ανταλλάξαμε ιδέες και εμπειρίες, με στόχο το καλύτερο μαθησιακό και παιδαγωγικό αποτέλεσμα.
Ζητήματα ενσωμάτωσης και συμπερίληψης, αξιολόγησης και παιδαγωγικού κλίματος τέθηκαν σε συζήτηση, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον δείξαμε για την αξιοποίηση της Φωνολογίας και της χρήσης του φωνητικού αλφαβήτου στην κατανόηση του προφορικού λόγου κατά την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας.
Ακολούθησε επίσκεψη στο μεσαιωνικό χωριό San Gimignano, όπου είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε τη μεσαιωνική αρχιτεκτονική, το φυσικό τοπίο και τη σημασία της αγροτικής παραγωγής και της βιώσιμης γεωργίας και κτηνοτροφίας, με στόχο την ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή και εν γένει, την ποιότητα ζωής των κατοίκων της περιοχής.
Στους δρόμους του χθες και του σήμερα
Την τελευταία μέρα έγινε η παρουσίαση των κοινών εργασιών στο σχολείο και αποχαιρετιστήκαμε πλούσιοι σε εμπειρίες και ικανοποιημένοι που ολοκληρώθηκε ένα απαιτητικό πρόγραμμα γνωριμίας και εντρύφησης στα κοινά σημεία που συγκροτούν την ευρωπαϊκή ιστορία και ταυτότητα, τα κοινά χαρακτηριστικά τόπων και λαών στην Ευρώπη, όπου συναντήθηκαν και συναντιούνται άνθρωποι, ιδέες και επιδιώκεται η διαμόρφωση μιας κοινής γλώσσας της συνεργασίας, της συμπερίληψης, της ειρήνης, της αλληλοκατανόησης, του αλληλοσεβασμού.
Η ουσιαστική γνώση και η κοινή δράση μέσω της εκπαίδευσης μπορούν να μας διασφαλίσουν αυτές τις αξίες, ιδιαίτερα απαραίτητες στις μέρες μας.
Ολοκληρώσαμε την επίσκεψή μας στη γειτονική χώρα με μια περιήγηση στη Ρώμη, καθώς η Via Francigena, όπως και όλοι οι δρόμοι –ως γνωστόν- οδηγούν στη Ρώμη, λίκνο του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού και επίσης σημείο αναφοράς για την Αναγέννηση και το κίνημα του Ανθρωπισμού. Μνημεία, όπως η Santa Maria Maggiore, το Κολοσσαίο, η Ρωμαϊκή Αγορά, το Πάνθεον, η Piazza Navona με το εκπληκτικό συντριβάνι του Bernini και η Fontana di Trevi συμπλήρωσαν μια ήδη πλούσια εικόνα ιστορίας και πολιτισμού που αποκομίσαμε από τα μέρη που επισκεφτήκαμε.
Γνωρίζοντας τον άλλον, εν τέλει γνωρίζουμε τον εαυτό μας
Συνοψίζοντας, οι μαθητές/-τριες του σχολείου μας με την εκπαιδευτική αυτή επίσκεψη ενίσχυσαν τη σχέση τους με την ιστορία και τον πολιτισμό, διερευνώντας στοιχεία της ευρωπαϊκής ταυτότητας, διαμόρφωσαν μέσω της κριτικής σκέψης και της βιωματικής μεθόδου, ιστορική σκέψη και συνείδηση, ενίσχυσαν γλωσσικές και κοινωνικές δεξιότητες μέσω της φιλοξενίας και της κοινής δουλειάς σε μια άλλη χώρα, αντιλήφθηκαν στην πράξη την αξία της συμμετοχής, της ομαδικής δουλειάς, της συνδημιουργίας μέσα από την επίτευξη κοινών στόχων.
Επίσης, βελτιώθηκαν στην πράξη δεξιότητες που αφορούν τον ψηφιακό γραμματισμό.
Όλες οι παραπάνω διαπιστώσεις είναι σαφές πως η συγκεκριμένη ομαδική κινητικότητα μέσω του προγράμματος ERASMUS+ συνέβαλε σημαντικά στην ενίσχυση της αυτενέργειας, της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης των μαθητών/-τριών, ώστε να είναι σε θέση να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να εντάξουν στην ατομική μαθησιακή διαδικασία τη χαρά της διερεύνησης και της ανακάλυψης, στον δρόμο προς την ουσιαστική και κριτική γνώση του κόσμου, φυσικού και κοινωνικού.
