Σφοδρή επίθεση με βαρύτατους χαρακτηρισμούς εξαπολύει ο αρχαιολόγος Μιχάλης Λυχούνας σχετικά με τους χειρισμούς γύρω από την επιστροφή των κλεμμένων κειμηλίων της Ιεράς Μονής Εικοσιφοινίσσης, κάνοντας λόγο για «εθνικά ταπεινωτική συναλλαγή» και «εθνική μειοδοσία».
Με αφορμή την κυβερνητική απόφαση για ανταλλαγή των οστών –τα οποία βρέθηκαν στην ανασκαφή του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες από τον αείμνηστο Μουτσόπουλο– με κειμήλια που λεηλατήθηκαν κατά τη Δεύτερη Βουλγαροκρατία πριν από 109 χρόνια, ο αρχαιολόγος ξεκαθαρίζει: «Τα ευρήματα μιας ανασκαφής δεν μπορεί και δεν πρέπει να ανταλλαγούν με 46 αντικείμενα δεύτερης κατηγορίας και ασήμαντης ιστορικής σημασίας.
Κλεμμένα δεν ανταλλάσσονται με νομίμως ανασκαφέντα». Τονίζει δε, πως τέτοιες πρακτικές προκαλούν ανήκεστο βλάβη στην ηθική των νόμιμων ανταλλαγών.
Ο κ. Λυχούνας υπενθυμίζει το παρασκήνιο του 2014, όταν η ελληνική αποστολή στη Σόφια (με συμμετοχή της σημερινής Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη) είχε «παγώσει» τις συζητήσεις με συνεννόηση του τότε πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Ο λόγος ήταν η άρνηση της βουλγαρικής πλευράς να επιστρέψει τα «βαριά» αντικείμενα – δηλαδή τα ανεκτίμητα χειρόγραφα των Μονών που παρακρατούνται στο κέντρο Duichev, αλλά και τα αρχαιολογικά ευρήματα από τους Φιλίππους.
Κλείνοντας τη σκληρή παρέμβασή του, ο αρχαιολόγος στρέφει τα βέλη του προς την Εκκλησία, καυτηριάζοντας τη σιωπή των Ιεραρχών. Διερωτάται ποια είναι η επίσημη θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά και των Μητροπόλεων Δράμας, Φιλίππων και Ξάνθης απέναντι σε αυτή την, όπως τη χαρακτηρίζει, εξευτελιστική ανταλλαγή που νομιμοποιεί την πολιτιστική λεηλασία της περιοχής μας.
Συγκεκριμένα αναφέρει:
ΤΟ ΠΡΑΓΜΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΛΟ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ
Η ιστορία με τα οστά που βρέθηκαν στην ανασκαφή του Αγ. Αχιλλείου στις Πρέσπες (επιτρέψτε μου να κρατώ ψήγματα επιστημονικής αξιοπρέπειας και να μη χρησιμοποιώ ονόματα) και για χρόνια κρατούσε στο πατάρι του σπιτιού του ο αείμνηστος Μουτσόπουλος είναι γνωστή. Οι σημερινές εξελίξεις εξευτελιστικές. Τα ευρήματα μιας ανασκαφής ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να ΑΝΤΑΛΛΑΓΟΥΝ με 46 αντικείμενα ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ και ΑΣΗΜΑΝΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ που λεηλατήθηκαν πριν από 109 χρόνια! ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΜΕΙΟΔΟΣΙΑ και ΑΝΗΚΕΣΤΟ ΒΛΑΒΗ στην ΗΘΙΚΗ ΤΩΝ ΝΟΜΙΜΩΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΩΝ. ΚΛΕΜΜΕΝΑ ΔΕΝ ΑΝΤΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΜΕ ΝΟΜΙΜΩΣ ΑΝΑΣΚΑΦΕΝΤΑ.
Η συζήτηση είχε ανάψει και το 2014 όταν υπήρχαν εορτασμοί για τα 1000 χρόνια από το θάνατο του Σαμουήλ. Τότε μια ομάδα από τις Μενδώνη, Παναγιωταρέα, Γερούση και τους Μπακιρτζή και Κατσαρό πήγαν στη Σόφια. Η βουλγαρική πλευρά δεν έδειξε καμία προθυμία για να παραδόσει καταλόγους, και να συζητήσει τα βαριά αντικείμενα, δηλαδή τα χειρόγραφα των Μονών, σήμερα στο κέντρο Duichev, και καταλόγους ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ανάμεσά τους και από τους Φιλίππους. ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗ και την έγκριση του ΑΝΤΩΝΗ ΣΑΜΑΡΑ, ξεκαθαρίστηκε πως δεν υπάρχει πραγματική βούληση για την αποκατάσταση της πολιτιστικής λεηλασίας της Δεύτερης Βουλγαροκρατίας. Η αποστολή αναχώρησε από τη Σόφια και η υπόθεση πάγωσε.
Τι έχει συμβεί στο μεταξύ για αυτή την ΕΘΝΙΚΑ ΤΑΠΕΙΝΩΤΙΚΗ και ΗΘΙΚΑ ΑΝΕΠΙΤΡΕΠΤΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ; Ποια είναι η θέση του Πατριαρχείου (η μονή στις Σέρρες είναι ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΟ και υπάγεται στην Πόλη), ποια της Μητρόπολης Δράμας και τι έχουν να πουν οι μητροπόλεις Φιλιππων και Ξάνθης; Πόσο έχασαν τη μιλιά τους με τα χιλιάρικα στο μισθό! Είπαμε οι Βούλγαροι να μας πουλάν και να μας αγοράζουν, αλλά το εννοούσαμε υλικώς, όχι και να μας πιάνουν κορόιδα!
