γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Η αγάπη για αυτή την πόλη είναι πάθος είναι έρωτας, είναι μια συνεχή αναζήτηση σε κάθε της γωνιά σε κάθε εμβληματικό της σημείο.
Είναι μια προσπάθεια ανάδειξης αλλά και προστασία της. "Είστε τυχεροί που ζείτε εκεί.." μου έγραψε φίλος της πόλης που ζει μακριά από την Καβάλα.
Στα ιστορικά μας όμως, η φωτογραφία αυτή (κάρτα από το αρχείο του αειμνήστου Νικολάου Ρουδομέτωφ) γράφει Στρατών και είναι στην ευρύτερη περιοχή του σημερινού Α΄ Γυμνασίου. “Στρατών” οι Στρατιωτικές φυλακές που γκρεμίστηκαν στην δεκαετία του 1970 και κατασκευάστηκε εκεί το “Ζουμπουλάκειο” Γυμνάσιο.
Πριν μερικά χρόνια, που ανάρτησα την συγκεκριμένη εικόνα, ο καλός μου φίλος Γιάννης Τζανίδης, κάτοικος της περιοχής έγραψε τα παρακάτω ενδιαφέροντα στοιχεία:
“Εκεί ήταν, για πολλές δεκαετίες, οι Πολιτικές Φυλακές της πόλης. Παίζαμε ως παιδιά, και βλέπαμε (μεγάλωσα στην οδό "Καραϊσκάκη") τακτικά τις μεταγωγές κρατουμένων. Ήταν ένας λόφος και ψηλά το κτίριο των φυλακών με τον προαύλιο χώρο στην ανατολική πλευρά του.
Ένας τεράστιος τοίχος πέτρινος ύψους 5-6 μ. και στη μέση του μια τεράστια σιδερένια πόρτα που δεν άνοιγε ποτέ. Βρισκόταν απέναντι από το σπίτι του εμπόρου λαχανικών Γιάννη Μαρκόπουλου δίπλα στη κύρια είσοδο των φυλακών (δυτικά) ήταν η εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου με εσωτερική πόρτα για τους κρατούμενους και εξωτερική για τους πιστούς. Την Κυριακή οι κρατούμενοι ήταν μπροστά (προς το ιερό) και οι επισκέπτες πίσω Ανάμεσά τους υπήρχε το προσωπικό φύλαξης. Στη δυτική πλευρά (μπροστά από την είσοδο και την εκκλησία) υπήρχε μικρό άλσος με πεύκα και ανάμεσά τους ένας μικρός δρόμος που έβγαζε στη Καραϊσκάκη μπροστά από το σπίτι του τότε Δημοτικού Σύμβουλου Τάσου Ταμαμίδη. Με ενέργειές του, ασφαλτοστρώθηκε ο χωματόδρομος της Καραϊσκάκη. Δίπλα από το παρακείμενο 5ο Δημοτικό Σχολείο ήταν ένας χωματόδρομος που οδηγούσε στην είσοδο των φυλακών. Αργότερα κατεδαφίστηκε το κτίριο, "χαμήλωσε" ο λόφος και χτίστηκε το “Ζουμπουλάκειο” δωρεά της οικογένειας Ζουμπουλάκη.
Τότε ζήτησε η Μητρόπολη να ξαναχτιστεί η εκκλησία του Αγ. Ελευθερίου και έτσι υπάρχει και πάλι σε διαφορετικό όμως σημείο. Στη φωτογραφία, που γράφει "Στρατών" δε γνωρίζω ποιο είναι το πρώτο κτήριο. Υποθέτω ότι πρέπει να ήταν στρατώνας και εκεί να χτίστηκε αργότερα το "Σώμα Στρατού" και αργότερα εγκαταστάθηκε η "ΧΙ Μεραρχία". Όμως το πίσω κτήριο είναι οι "Φυλακές Καβάλας" το σημερινό Γυμνάσιο «Ζουμπουλάκειο» το «γνώριμο διώροφο» των φυλακών της δικής μου εποχής”.
