Ο χρόνος μετράει αντίστροφα για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε περίπου 12.000 οικισμούς της χώρας με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων.
Mια νέα ψηφιακή πλατφόρμα έρχεται στις αρχές του επόμενου έτους για να αναδιαμορφώσει τον πολεοδομικό χάρτη, απαιτώντας άμεσα αντανακλαστικά από τους πολίτες που θέλουν να διασφαλίσουν τα δικαιώματα δόμησης των ιδιοκτησιών τους, όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ του Προκόπη Γιόγιακα στην ιστοσελίδα tanea.gr.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ήδη προκηρύξει τον διαγωνισμό για την κατασκευή της πλατφόρμας, όμως τα μηνύματα από τις πρόσφατες πολεοδομικές μελέτες προμηνύουν μεγάλες ανατροπές. Σε ορισμένες περιοχές καταγράφονται ήδη περιορισμοί που φτάνουν ανάλογα την περιοχή από 30% έως και 90% της προηγούμενης οικιστικής έκτασης.
Οι σαρωτικές αυτές αλλαγές πηγάζουν από τη νέα μεθοδολογία οριοθέτησης και τις κατευθύνσεις της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενώ παράλληλα τρέχουν διορθωτικές νομοθετικές παρεμβάσεις.
Πλέον, κυριολεκτικά ένας κάτοικος κάνει τη διαφορά στον σχεδιασμό. Τα νέα πολεοδομικά εργαλεία διαχωρίζουν τους οικισμούς σε δύο κατηγορίες, θεσπίζοντας τη Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμού για κοινότητες έως 700 κατοίκους και την Περιοχή Ελέγχου Χρήσεων για όσες αριθμούν από 701 έως 2.000 κατοίκους.
Στο νέο ψηφιακό περιβάλλον, οι προτεινόμενοι χάρτες θα απεικονίζουν τα νέα όρια με διαδραστικό τρόπο, ενώ εκεί θα δημιουργηθεί και το ενιαίο μητρώο αντιρρήσεων. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων που βρίσκονταν εντός των παλαιών διοικητικών ορίων οφείλουν να επιδείξουν τεράστια προσοχή.
Η ένταξη σε μια από τις νέες ζώνες δεν εξασφαλίζει χωρίς περαιτέρω έλεγχο τη διατήρηση των παλαιών δικαιωμάτων δόμησης, καθώς ενδέχεται να αλλάζουν δραστικά οι απαιτήσεις για την αρτιότητα και το πρόσωπο των οικοπέδων σε δρόμο.
Η διαδικασία ωστόσο κρύβει μια τεράστια παγίδα που δεν είναι άλλη από την ασφυκτική 30ήμερη προθεσμία υποβολής ενστάσεων, στην οποία προστίθενται άλλες 30 ημέρες εξέτασης. Μετά την πάροδο του διαστήματος υποβολής, το σύστημα κλειδώνει αυτοματοποιημένα. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η αναζήτηση δικαιολογητικών, η σύνταξη τοπογραφικών και η προετοιμασία των τεχνικών εκθέσεων απαγορεύεται να αφεθούν για την τελευταία στιγμή.
Η αξιολόγηση των ενστάσεων θα περνάει μέσα από 7 αυστηρά στάδια. Ξεκινώντας από την ανάρτηση και την πρωτοκόλληση, η υπόθεση θα περνάει από προέλεγχο μέσω τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), πριν φτάσει στη δρομολόγηση, την αξιολόγηση και την τελική γνωμοδότηση. Όλα τα δεδομένα που θα προκύψουν θα αξιοποιηθούν διοικητικά ώστε να οδηγήσουν στη θεσμοθέτηση των οριστικών ορίων μέσω Προεδρικών Διαταγμάτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αναρτημένος χάρτης είναι απλώς προτεινόμενος, ενώ η καταχώριση μιας ένστασης δεν συνιστά αυτόματα διοικητική αναγνώριση του δικαιώματος δόμησης.
Η σωστή προετοιμασία πρέπει να ξεκινήσει πριν καν ανοίξει η πλατφόρμα. Οι πολίτες καλούνται να καταγράψουν τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του ακινήτου τους και να συγκεντρώσουν τίτλους ιδιοκτησίας, παλαιά τοπογραφικά, οικοδομικές άδειες και παλαιότερα ΦΕΚ οριοθέτησης. Στις περιπτώσεις που διαπιστώνονται περιορισμοί, οι μηχανικοί θα πρέπει να ετοιμάσουν εγκαίρως χαρτογραφική τεκμηρίωση για το αμφισβητούμενο τμήμα.
Μόλις ξεκινήσει η διαδικασία, οι ιδιοκτήτες θα μπαίνουν στην πλατφόρμα για να ελέγξουν στον διαδραστικό χάρτη αν το ακίνητό τους μένει εκτός των νέων ορίων ή αν τέμνεται από αυτά. Στη συνέχεια, αφού συγκρίνουν το νέο σχέδιο με το προηγούμενο πολεοδομικό καθεστώς, θα εντοπίζουν τη θέση με τον ΚΑΕΚ ή με εξαρτημένο τοπογραφικό σε ΕΓΣΑ ’87 και θα επισημαίνουν ψηφιακά το επίμαχο τμήμα.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της ένστασης είναι η επισύναψη όλης της τεχνικής τεκμηρίωσης, όπως αεροφωτογραφίες και διοικητικές πράξεις, καθώς και η σύνταξη μιας πλήρως αιτιολογημένης έκθεσης που θα καταγράφει ξεκάθαρα το αίτημα διόρθωσης.
Τέλος, μετά την ψηφιακή ταυτοποίηση της ιδιότητας του υποβάλλοντος μέσω του gov.gr, γίνεται η οριστική καταχώριση. Το σύστημα αποδίδει έναν μοναδικό αριθμό μητρώου τον οποίο οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να κρατήσουν ως αποδεικτικό, προκειμένου να παρακολουθούν την πορεία του αιτήματός τους και να ανταποκριθούν άμεσα εφόσον τους ζητηθούν συμπληρωματικά στοιχεία.
