Στο μικροσκόπιο του Πανελλήνιου Σωματείου Εστίασης και Διασκέδασης μπαίνει η σύγχρονη βιομηχανία των παραδοσιακών πανηγυριών, ανοίγοντας τον φάκελο της σταδιακής μεταφοράς τους από τα κέντρα των οικισμών σε απομονωμένους και περιφραγμένους χώρους.
Η συζήτηση γύρω από τις τοπικές γιορτές αποκτά νέα διάσταση, καθώς οι εκπρόσωποι της εστίασης θέτουν επί τάπητος το ζήτημα της οικονομικής απομόνωσης των τοπικών αγορών.
Οπως επισημαίνεται στη σχετική παρέμβαση, η μετατόπιση των εκδηλώσεων προς αθλητικές εγκαταστάσεις, σχολικές αυλές και δημοτικά άλση δεν εξυπηρετεί τον πολιτισμό. Αντιθέτως, δημιουργεί ένα μοντέλο λειτουργίας που συγκεντρώνει το κέρδος σε λίγους και αφήνει επιδεικτικά εκτός την τοπική οικονομία.
Οι επαγγελματίες του κλάδου ξεκαθαρίζουν πως δεν τάσσονται απέναντι στην παράδοση, στους τοπικούς συλλόγους ή στη φθηνή διασκέδαση των πολιτών. Το πραγματικό ζητούμενο είναι η ισονομία, καθώς οι μόνιμες επιχειρήσεις επωμίζονται σταθερά φορολογικά και λειτουργικά βάρη καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.
Μελετώντας αποφάσεις δήμων από ολόκληρη τη χώρα, το ΠΑΣΚΕΔΙ διαπιστώνει πως σχεδόν κανείς διοργανωτής δεν ζητά πλέον την πλατεία του χωριού ή της πόλης.
Για τον λόγο αυτό, καταθέτει δημόσια την πρόταση για την καθιέρωση της «Αρχής της Πλατείας», ζητώντας οι εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται με δημοτική παραχώρηση να φιλοξενούνται κατά προτεραιότητα στον φυσικό και εμπορικό πυρήνα κάθε περιοχής, ώστε το όφελος να επιστρέφει σε όλους.
Αναλυτικά, η πλήρης ανακοίνωση από το ΠΑΣΚΕΔΙ είναι η εξής:
“Τα τελευταία χρόνια, η δημόσια συζήτηση γύρω από τα πανηγύρια ξεκινά συνήθως από ένα λάθος σημείο.
Πολλοί πιστεύουν ότι η αντιπαράθεση αφορά την παράδοση. Άλλοι θεωρούν ότι αφορά το σουβλάκι. Κάποιοι πιστεύουν ότι αφορά τη φτηνή διασκέδαση. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.
Το ΠΑΣΚΕΔΙ δεν είναι απέναντι στα πανηγύρια. Δεν είναι απέναντι στους πολιτιστικούς συλλόγους. Δεν είναι απέναντι στους πολίτες.
Το ερώτημα που θέτουμε είναι πολύ απλό: Γιατί σχεδόν κανένα πανηγύρι δεν γίνεται πλέον στην πλατεία;
Οι πλατείες δημιουργήθηκαν για να αποτελούν το κέντρο της κοινωνικής ζωής. Εκεί συναντιούνται οι κάτοικοι. Εκεί λειτουργεί η τοπική αγορά.
Εκεί αναπτύχθηκαν ιστορικά οι γιορτές των χωριών και των πόλεων. Κι όμως, σήμερα οι περισσότερες εκδηλώσεις μεταφέρονται σε γήπεδα, σχολικές αυλές, αθλητικές εγκαταστάσεις, περιφραγμένους δημοτικούς χώρους και απομονωμένες εκτάσεις. Και το ερώτημα είναι: Γιατί;
Η απάντηση δεν αφορά τον πολιτισμό. Αφορά το μοντέλο λειτουργίας.
Όταν μια εκδήλωση γίνεται στην πλατεία, ο επισκέπτης περπατά στην αγορά, κάθεται στα καφέ, επισκέπτεται τα καταστήματα και καταναλώνει σε ολόκληρο τον οικισμό.
Όταν όμως η εκδήλωση μεταφέρεται σε έναν περιφραγμένο χώρο, η κατανάλωση συγκεντρώνεται από κάποιους, η αγορά μένει εκτός, η πλατεία αδειάζει και το οικονομικό όφελος περιορίζεται σε λίγους.
Ακούγεται συχνά το επιχείρημα: «Θέλετε να καταργήσετε το σουβλάκι των 2 ευρώ». Όχι. Το ΠΑΣΚΕΔΙ δεν ζητά να στερηθεί ο πολίτης τη διασκέδασή του. Ζητά να απαντηθεί ένα άλλο ερώτημα: Γιατί για την ίδια δραστηριότητα δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλους;
Ο επαγγελματίας λειτουργεί όλο τον χρόνο. Πληρώνει φόρους, ενοίκια, πρόστιμα, κοινόχρηστους χώρους. Πληρώνει ασφαλιστικές εισφορές. Δέχεται ελέγχους. Λειτουργεί με συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Η συζήτηση λοιπόν δεν είναι αν κάποιος θα φάει φθηνά. Η συζήτηση είναι αν οι κανόνες εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο για όλους.
Τα τελευταία χρόνια, το ΠΑΣΚΕΔΙ μελέτησε εκατοντάδες αποφάσεις δήμων από ολόκληρη τη χώρα. Ένα στοιχείο επαναλαμβάνεται σχεδόν παντού: Οι αιτήσεις των διοργανωτών αφορούν γήπεδα, σχολικές αυλές, άλση και περιφραγμένους χώρους (Απόφαση Δήμου Νέας Προποντίδας, Απόφαση Δήμου Πετρούπολης, Αίτηση Πολιτιστικού Συλλόγου σε Δήμο Πετρούπολης, Απόφαση Δήμου Χαλκιδέων).
Οι αντίστοιχες αποφάσεις των δήμων εγκρίνουν τους ίδιους χώρους.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι προφανές: Γιατί σχεδόν κανείς δεν ζητά την πλατεία; Και γιατί σχεδόν κανείς δεν την προτείνει;
Γι’ αυτό το ΠΑΣΚΕΔΙ καταθέτει δημόσια την πρόταση: Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ.
Οι εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται με δημοτική παραχώρηση ή υποστήριξη να φιλοξενούνται κατά προτεραιότητα στον φυσικό, κοινωνικό και εμπορικό πυρήνα κάθε οικισμού. Στην πλατεία. Στον πεζόδρομο. Στο ιστορικό κέντρο. Εκεί όπου η γιορτή ανήκει σε όλους.
Δεν ζητούμε λιγότερα πανηγύρια. Δεν ζητούμε λιγότερο πολιτισμό. Δεν ζητούμε λιγότερη διασκέδαση. Ζητούμε περισσότερη διαφάνεια. Περισσότερη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Περισσότερη ισονομία. Περισσότερη ζωή στις πλατείες. Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει το πανηγύρι. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος ωφελείται από αυτό.
ΠΑΣΚΕΔΙ - Η Αρχή της Πλατείας. Οι γιορτές ανήκουν σε όλους. Και το όφελος πρέπει να επιστρέφει σε όλους.”
