γράφει ο

Γιώργος Καρανίκας

 

Το πρώτο ταξίδι της νέας θητείας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν στις Βρυξέλλες όπου το μεταναστευτικό αποτέλεσε το κυρίως «πιάτο» στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά το οποίο οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν επί της καταρχήν συμφωνίας σε επίπεδο Υπουργών για τα 2 βασικά νομοθετήματα του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, στα οποία κατέληξαν κατόπιν έντονων διαπραγματεύσεων και αμοιβαίων συμβιβασμών.

 

Η Σύνοδος Κορυφής πραγματοποιήθηκε στον απόηχο του πρόσφατου πολύνεκρου ναυαγίου ανοιχτά της Πύλου.

 

Εκεί λοιπόν στην έδρα της ΕΕ ο πρωθυπουργός τους είπε ότι: «η φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ είναι η μία διάσταση μιας συνολικής πολιτικής, που πρέπει να αντιμετωπίσει την αποτροπή της παράνομης διακίνησης ανθρώπων και να βρει νέους τρόπους να πατάξει τα εγκληματικά δίκτυα των διακινητών».

 

Ένα άλλο θέμα ήταν η σημασία ενίσχυσης της συνεργασίας με τρίτες χώρες και της υλοποίησης των συμφωνιών επιστροφών.

 

Αλλά από ότι φαίνεται η ΕΕ δυσκολεύεται να καταλάβει ή κάνει πως δεν καταλαβαίνει ότι τα σύνορα της Ελλάδας χερσαία και θαλάσσια είναι και σύνορα της ίδιας της Ένωσης.

 

Μέχρι να το καταλάβουν το μεταναστευτικό θα συνιστά αδιαμφισβήτητα ένα από τα κορυφαία θέματα στην ευρωπαϊκή ατζέντα και αναμένεται να απασχολεί διαρκώς τα ευρωπαϊκά όργανα το επόμενο διάστημα.

 

Τελικά η σύνοδος στις Βρυξέλλες ολοκληρώθηκε χωρίς την υιοθέτηση κοινών συμπερασμάτων σχετικά με το μεταναστευτικό, καθώς Ουγγαρία και Πολωνία δεν απέσυραν τις ενστάσεις τους. Είχαν προηγηθεί οι χθεσινές οι διαπραγματεύσεις, που διήρκεσαν συνολικά επτά ώρες, ενώ σήμερα έγινε και μια ύστατη προσπάθεια με τη διαμεσολάβηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι.

 

Τραγική και η δήλωση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, όπου γινόταν εκτενής αναφορά στην εξωτερική πτυχή του μεταναστευτικού και σε όσα θα υιοθετούσαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες ως συμπεράσματα.

 

Η δήλωση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατέληγε: «Σημειώθηκε ότι η Πολωνία και η Ουγγαρία δήλωσαν ότι, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων εργασιών για το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, σύμφωνα με τα προηγούμενα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου του 2016, του Ιουνίου του 2018 και του Ιουνίου του 2019, υπάρχει ανάγκη να εξευρεθεί συναίνεση για μια αποτελεσματική πολιτική μετανάστευσης και ασύλου, ότι, στο πλαίσιο των μέτρων αλληλεγγύης, η μετεγκατάσταση και η επανεγκατάσταση θα πρέπει να γίνονται σε εθελοντική βάση και ότι όλες οι μορφές αλληλεγγύης θα πρέπει να θεωρούνται εξίσου έγκυρες και να μη χρησιμεύουν ως δυνητικός παράγοντας έλξης για την παράτυπη μετανάστευση».

 

Τόνισε, πάντως, ότι, παρά τις διαφωνίες, «υπάρχει καθολική συμφωνία στην ανάγκη φύλαξης των εξωτερικών συνόρων. «Πρέπει να βρούμε τρόπους να αποτρέψουμε τους διακινητές να βάζουν ανθρώπους σε βάρκες», τόνισε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας πως είναι «ελληνική επιτυχία ότι ξεκινούν από την Τουρκία πολύ λιγότερες βάρκες» επειδή «γνωρίζουν ότι η πιθανότητα να φτάσουν στον τελικό προορισμό τους είναι περιορισμένη».

 

Σε ό,τι αφορά τις πληροφορίες περί αποχώρησης της Frontex από την Ελλάδα, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι δεν έχει υποπέσει στην προσοχή του το ζήτημα αυτό, ενώ τόνισε ότι «θεωρεί ότι και με τη Frontex έχουμε μια κοινή αποστολή και αυτή είναι η προστασία των εξωτερικών συνόρων και φυσικά το να σώζουμε πάντα ανθρώπους οι οποίοι μπορεί να βρίσκονται σε κίνδυνο στη θάλασσα».

 

Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έγιναν σοβαρά βήματα προς τα εμπρός.

 

Η νέα Κυβέρνηση αντιλαμβανόμενη έγκαιρα ότι θα σηκώσει για μια ακόμα φορά ένα μεγάλο βάρος κυρίως σε ότι αφορά τη φύλαξη των συνόρων (και της Ε.Ε) προωθεί στοχευμένες δράσεις όπως η επέκταση του φράχτη στον Έβρο, ενώ θα επιχειρήσει να αφήσει το δικό της αποτύπωμα στις αποφάσεις που λαμβάνουν τα υψηλά κλιμάκια των ευρωπαϊκών θεσμών.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο πλαίσιο χορήγησης ασύλου προβλέπει την διευθέτηση του ζητήματος στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης για συγκεκριμένες κατηγορίες προσφύγων και μεταναστών εντός δώδεκα εβδομάδων. Στο μεταξύ, αίσθηση προκαλεί η απάντηση που έδωσε πρόσφατα το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών, σύμφωνα με την οποία 423.000 αιτούντες πληρούσαν τις προϋποθέσεις για διαδικασίες ασύλου στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε κατά το έτος 2022.

 

Είναι βέβαιο ότι η αποτελεσματικότερη διαχείριση του Μεταναστευτικού θα γίνει πραγματικότητα μέσα από τον δίκαιο καταμερισμό της σε όλα τα κράτη μέλη και με την περαιτέρω στήριξη με κονδύλια και υλικοτεχνικές υποδομές για εκείνες τις χώρες που σηκώνουν δυσανάλογο βάρος.

 

Εν κατακλείδι, η Ευρώπη αναζητά βιώσιμες λύσεις σε κορυφαία ζητήματα, προκειμένου να εμπεδώσει αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας στους πολίτες της, χωρίς να απεμπολεί βασικές αρχές και αξίες που υπηρετεί.

 

Η εξίσωση αυτή όμως είναι δύσκολη και θα χρειαστεί ισχυρή βούληση και αποφασιστικότητα, λαμβάνοντας υπόψη βασικά χαρακτηριστικά της σημερινής πραγματικότητας, όπως είναι ο λαϊκισμός και ο αναδυόμενος εξτρεμισμός.

 

Μέχρι να συνεννοηθούμε η κατάσταση θα είναι μη αναστρέψιμη όσα εκατομμύρια κι αν πάρουν Τουρκία, Λιβύη και Τυνησία!